نگرانى مقامات رژيم شاه از بازتاب واقعه و پى‌آمدهاى آن در داخل و خارج از كشور، به اندازه‌اى بود كه حتى شايعات و احتمالات را جدى مى‌گرفتند، و براى مقابله با آنها تصميم‌گيرى مى‌كردند.

نخست وزير، اسدالله علم، طى مصاحبه‌اى اعلام كرد كه بر اثر درگيرى ميان مخالفان اصلاحات ارضى كه روحانيان هستند و دهقانان كه به قصد زيارت به قم رفته بودند، يكى از دهقانان به قتل رسيده است![٢]

مطبوعات و محافل سياسى غرب و به‌ويژه آمريكا، وقايع ايران را به نفع شاه و هيئت حاكم منعكس كردند، اما نكته مهم‌تر و عبرت‌آموزتر اينكه شوروى و حزب توده با ادعاى حمايت از مردم و ضديت با سلطه خارجى و ديكتاتورى داخلى، به شدت با روحانيان و نهضت اسلامى- مردمى مخالفت نمودند. راديو مسكو و راديو پيك ايران، پايگاه حزب توده، در چندين برنامه خود، جريان مدرسه فيضيه و طالبيه تبريز را به مبارزه روحانيان برضدآزادى زنان و اصلاحات ارضى تعبير كردند.

واقعه فيضيه به چالشى جدّى ميان رژيم شاه و روحانيان تبديل شد و عامل گسترش نهضت اسلامى و گرايش روزافزون مردم به امام و نفوذ بيشتر ايشان در ميان اقشار مختلف جامعه گرديد. به اين ترتيب، زمينه‌هاى حضور فراگير مردم مسلمان در صحنه مبارزه فراهم شد و نهضت اسلامى به رهبرى امام خمينى شكل گرفت. توطئه مهاجرت مراجع به نجف، برپايى تظاهرات دولتى در مخالفت با نهضت، جنگ تبليغاتى، ايجاد تفرقه بين علما،

[١]. جواد منصورى، قيام ١٥ خرداد به روايت اسناد، ص ٥٦٣

[٢]. روزنامه اطلاعات، ٦ فروردين ١٣٤١