درباره محدوده عصمت، شيعه بر اين اعتقاد است كه «عصمت» از آغاز ولادت تا واپسين دم زندگى، از روزگار قبل از بعثت و در دوران رسالت، جريان دارد و پيامبر و امام، از ارتكاب گناهان صغيره و كبيره، خطا، فراموشى و سهو، در احكام و جز آن، معصوم و پيراسته‌اند.

پيروان ديگر مذاهب، درباره مفهوم «عصمت پيامبران»، راههاى گوناگونى پيموده و نظريه‌هاى مختلفى پرداخته‌اند.

برخى بر آنند كه صدور گناه از پيامبر، در حال نبوّت و در اجراى احكام ممكن نيست، امّا جمعى ديگر، صدور گناه از پيامبر را در هر حالى (قبل از نبوّت و در حال نبوّت) ممكن مى‌دانند!

از ديدگاه شيعه ضرورت عصمت در نبوّت و امامت، تابع ضرورت وجود نبوّت و امامت و اهداف آن دو است. از نظر آنان، «عصمت»، به معناى سلب اختيار و آزادى عمل از معصوم نيست بلكه بدان معناست كه معصوم، فقط اعمال نيك همسو با اراده خداوند را بر مى‌گزيند و بر اساس همين اراده، از بديها و زشتيها مى‌پرهيزد و در يك سخن، معصوم چيزى را بر مى‌گزيند كه خداوند آن را اراده كرده و از او خواسته است.

در مورد عصيان، استغفار، توبه و ظلم در زندگى پيامبران، مفرداتى در قرآن آمده كه برخى بر اين پندارند كه اشاره به امكان مخالفت از سوى پيامبران دارد و البتّه چنين تصوّرى، ناشى از آن است كه آنان، مفهوم «نهى تحريمى» را در نظر مى گرفته اند؛