- تسلّط قوّه عاقله بر علم عملى كه بزرگترين مراتب عدالت و قوى‌ترين درجات استقامتى است كه براى غيرمعصوم متصوّر است كه على‌رغم وجود مقتضى ارتكاب گناه و انگيزه تن دادن به آن، فرد را از ارتكاب گناه باز مى‌دارد.

- رفتار فرد، به انگيزه نيل به پاداش الهى و بيم از كيفر او.

- گاهى نيز عوامل خارجى، از جمله شرافت و موقعيت متمايز اجتماعى، انسان را به عدالت‌ورزى واداشته او را از ارتكاب گناه بازمى‌دارد.

روشن است كه انگيزه سوّم، با معناى اصطلاحى «عدالت» كه شرطش فرمانبردارى و منقاد بودن نسبت به مولاست، سازگارى ندارد و لذا عدالت، با اين توجيه و انگيزه تحقّق نمى‌يابد.

بر اين اساس، معصوم، هرگز مرتكب گناهى نشده حتّى به آن نيز نمى‌انديشد، در حالى كه فرد عادل، وضعيتى متفاوت دارد؛ زيرا ممكن است مرتكب خطا و گناه شود و البتّه خلاف آن نيز ممكن است؛ زيرا مقتضى و انگيزه ارتكاب گناه در نفس انسان وجود دارد. همچنين انسان عادل، اگر پس از ارتكاب معصيتى، توبه كند، به حالت سابق خود؛ يعنى درستى در دين و عدالت باز مى‌گردد، در حالى كه اين صفت بر معصوم انطباق ندارد.

مرحوم علّامه طباطبايى در اين باره مى‌گويد: