علّت استغفار باشد؛ زيرا ممكن است شخص استغفار كننده داراى مقام والايى باشد؛ بنابراين، استغفارِ چنين كسى از مقام بلند بندگى‌اش در پيشگاه الهى حكايت دارد و اقرار به تقصير در بندگى و احساس گناه و خردى و خوارى، در برابر عزّت و عظمت معبود، بالا ترين مرحله معرفت به خداى سبحان است، لذا پيامبر رحمت، حضرت محمّد مصطفى (عليهما السلام) در شمار استغفار كنندگان بود، على‌رغم اين‌كه پيامبر اكرم (عليهما السلام) مرتكب گناه و لغزشى نمى‌شد، خداى متعال از او خواست تا استغفار كند، آن‌جا كه فرمود:

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا[١].

«پس به ستايش پروردگارت، نيايشگر باش و از او آمرزش خواه كه وى همواره توبه‌پذير است».

پر واضح است كه فرارسيدن يارى خدا و فوج فوج درآمدن مردم به دين خدا گناهى نيست تا موجب استغفار شود.

در مورد «توبه» نيز بايد گفت كه بر مطلق بازگشتن- با گناه، يا پيراسته از گناه- اطلاق مى‌شود؛ چنان كه خداى منّان مى‌فرمايد:

... وَإِلَيْهِ مَتَابِ‌[٢].

«و بازگشت من به سوى اوست».

[١] - نصر( ١١٠): ٣.

[٢] - رعد( ١٣): ٣٠.