جهانى شدن و جهانى سازى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٧٥ - توسعه سكولاريسم
توسعه ظرفيت ارتباطات جهانى شده است و هم به عنوان روند پسا استعمارى كه به دنبال توسعه سلطه جهانى و تشديد نابرابرى اجتماعى به وجود آمده- است، سه بازتاب مهم را در حوزه دينى، مىتوان متمايز نمود: توسعه سكولاريسم، نهادينه شدن مخالفت دينمدارانه با سلطه جهانى و احياء روند بازگشت به دين كه به اختصار مورد بحث قرار مىگيرد.
توسعه سكولاريسم
همانطور كه گفته شد، جهانى شدن را عامل بزرگ شدن مدرنيته غرب تلقى كردهاند. اين به اين معناست كه ارزشهاى سياسى، اقتصادى، اجتماعى و فلسفى غرب با روند توسعهاى به مراتب سريعتر از دوره مدرنيته در جهان توسعه پيدا خواهد كرد. يكى از اين ارزشها كه تأثيرات زيادى را در حضور دين در حوزه عمومى و حتى حوزه خصوصى به دنبال دارد، سكولاريسم مى- باشد. در تجربه مسيحى، فشارهاى كليساى كاتوليك و انگيزيههاى سياسى كه به دنبال انتقال قدرت از روم به آلمان و ساير نقاط جهان بود، موجب تقويت و توسعه نهضت پروتستانها شد.
به نظر مىرسد، موفقيت مارتين لوتر، بدون وجود روحيه اصلاحات در آلمان و همچنين انگيزه ناسيوناليستى در ميان ژرمنها، و ضعفها و فشارهاى غير قابل تحمل كليساى كاتوليك، امكانپذير نبود (رندل، ١٩٨٨ م) از طرفى به قول رندل (٦: ١٩٩٨ م) موفقيت لوتريها به اين دليل بود، انديشه لوتر، آزادى رها شدن از قيد و بندهاى دينى را فراهم مىكرد؛ روزه گرفتن در كليساى كاتوليك، موجب زحمت طاقتفرسا شده بود و نگاه جديد به اين