دفع مكروهات و اتيان مستحبات هم جنگيد و در مقام امر بمعروف و نهى از منكر هم بايد تارك معروف و فاعل منكر را كشت حتى اگر اين معروف و منكر از واجبات و محرمات صغيره و جزئى باشد در حاليكه مشهور فقها حتى مقاتله تارك زكات را هم تجويز نميكنند.

ميشود كه در پاسخ اين سؤال چنين گفت امثال اين دو مورد به قرينه خارجى از اطلاق اين آيه و سائر آياتى كه قتال فى سبيل- الله را بيان ميدارد بيرون رفته و در مثل معاصى كبيره و كثيره ناشى از عملكرد دولتها هيچ قرينه خارجى و دليل مخالفى نداريم پس نبايد كه اطلاق آيات را ناديده بگيريم. و الله العالم.

٣- واجب نيست كه مسلمان مال خود و منافع بدنى خود را تحت تصرف ديگران قرار دهد و براى ديگران بزور و بدون اجرت و رضا- كار كند، اين قاعده عقلائى در فقه مسلم است كه النّاس مسلطون على اموالهم و انفسهم، هركسى بر جان و مال خود مسلط است و هيچ كسى بر جان و مال ديگرى بدون موجب شرعى حق تسلط و تصرف ندارد، و هركسى مورد تجاوز واقع شود ميتواند از خود دفاع كند[١] حتى حضرت رسول اكرم (ص) در يك روايت صحيح السند فرموده است:

من قتل دون مظلمة فهو شهيد[٢]

هركسى براى دفع ظلم از خود كشته شود شهيد است و روايات درين مورد زياد است‌[٣] حكومتهاى امروزى از مردم ماليات و حق گمرك ميخواهند و بنام هاى گوناگونى پول مى‌طلبند و جوانان را به سربازى ميبرند و بدون گذرنامه آنان را از خارج شدن از حدود جغرافيائى سياسى جلوگيرى ميكنند و در اكثر شؤنات زندگانى مردم بتوسط قوانين ظالمانه مداخله ميكنند و خود را بر جان و مال و آزادى و انتخاب مردم مسلط مينمايند.

[١] اندازه و حد اين دفاع را در حدود الشريعة ذكر كرده‌ام ص ٣٠٩ ج ٣

[٢] از ص ٩١ تا ص ٩٤ ج ١١ الوسايل، و نزديكى بهمين مضمون از ابو داء و دو ترمذى و نسائى نيز روايت شده است

[٣] از ص ٩١ تا ص ٩٤ ج ١١ الوسايل، و نزديكى بهمين مضمون از ابو داء و دو ترمذى و نسائى نيز روايت شده است