علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦٤ - رجال شیعی ناشناخته از نیمه نخست قرن هفتم
شرححال وی را ابن فوطی، صفدی و... آوردهاند که محقق محترم کتاب، کامل سلمان الجبوری از آن مطالب در مقدمه استفاده کرده است. وی آثار دیگری هم داشته است که از آن جمله کتابتحفة الوزراء ذیل معجم الشعراءمرزبانی بوده است. پس از اتمام آنکه ـ در اصل باید شاعران دورههای پیشین باشد ـ به کار گردآوری شرححال و اشعار معاصران پرداخته است. این معاصران باید کسانی باشند که در نیمه نخست قرن هفتم هجری میزیستهاند. ابن شعار به این امر توجه داشته و تاریخ تولد بسیاری از این افراد را ـ که هنوز زنده بودهاند ـ غالباً از خودشان، در اینجا نقل کرده است. اگر هم در طول سالیان درگذشتهاند، خبر و زمان درگذشت آنان را نیز آورده است. وی در بسیاری از موارد نسب آنان را به طور کامل و بیشتر از طریق نوشتههای خودشان در این کتاب درج کرده است.
فواید حدیثی کتاب
فواید حدیثی کتاب نیز کم نیست؛ گرچه به طور معمول باید گفت شمار محدثانی که شاعر باشند، اندک است. شاید مهمترین اطلاع وی در حوزه تشیع، اطلاعات مربوط به ابن بطریق و به خصوص کتابالعمدةاو باشد. وی با اشاره به این که ابن بطریق حلی است، از سفرهای فراوان او برای سماع حدیث یاد کرده و یادداشتی هم از شریف ابوعبدالحمید فخار بن معد دربارة وی آورده که مغتنم است. پس از آن، خودش با اشاره به کتاب العمدة از کتاب دیگر او با عنوانمستدرک المختار فی مناقب المختار، یادکرده و میافزاید که این اثر از صحاح استخراج شده و او تحلیلهای حدیثی و تفسیری هم دربارة آن دارد.[١]
در دیگر شرححالها نیز اطلاعاتی مشابه دیده میشود. در یک مورد، از وجود یک دارالحدیث در موصل سخن میگوید. موضوع سخن دربارة عبدالرزاق بن رزق الله رسعنی است که مینویسد وی در سال ٦٢٣ به موصل آمد:
و نزل بدارالحدیث المهاجریّة بباب سکّة أبی نجح التی أنشأها أبوالقاسم علی بن مهاجر بن علی الموصلی، و هو یسمع بها أحادیث رسول الله٦ یفید الناس.[٢]
مورد جالب دیگر مربوط به نظم یک روایت دربارة فضایل اهلبیت: است که سبک جالب و تازهای است، بدین شرح:
| روی السدید فتی الحدّاد یورده |
| عن ابن نافع حبرٍ من ذوی الفطن |
| یروی عن ابن طحال عن مشایخه |
| فاسأل بما قد روی ان کنت تُتهَمُنی |
| قالوا: أتی رجلان الباقر بن علیّ |
| قالا له: أنت أهل العلم و اللَّسَن |
| ألست قلت بأنّ الصّنوَ حیدرةٌ |
| لم یرض أفعالهم سرّاً بلا عَلَن[٣] |