علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨ - نگاهی به جایگاه علمی علی بن ابراهیم قمی

١. این کتاب آکنده از روایات وارد شده از معصومان: بویژه امام صادق٧ است؛

٢. نویسنده مفردات قرآنی را به صورت واضح و وافی شرح کرده است و این معانی با نگاه به تمامی قرآن به دست می‌آید؛ مثلاً در شرح معنی هدایت می‌گوید:

الهدایة فی کتاب الله علی وجوه اربعة...[١]

و برای معنی ایمان می‌گوید:

الایمان فی کتاب الله علی اربعة اوجه...[٢]

نیز ظن را این‌گونه معنی می‌کند:

الظن فی کتاب الله علی وجهین...[٣]

همچنین در معنی الحسنة و السیئة می‌گوید:

الحسنات فی کتاب الله علی وجهین، و السیئات علی وجهین... .[٤]

و...

٣. اسلوب استدلال را در تفسیر خود برای آیات در موارد عدیده‌ای رعایت کرده است؛ گاهی برای تفسیر به آیه‌ای دیگر استناد می‌کند و گاهی به روایتی از معصومان:؛

٤. در موارد بسیاری به اسباب نزول اشاره کرده و مستند آن، در این‌گونه موارد، برخی از روایات است. همچنین، گاهی برخی از پیشامدهای تاریخی مربوط به شأن نزول را با هدف تبیین معنای آیه‌ای که در صدد تفسیر آن بوده، بیان داشته است.

به خاطر این مزایا و امتیازات دیگر کتاب، جداسازی تفسیر القمی از روایات شاگردش ابوالفضل
عباس علوی ضروری به نظر می‌رسد تا اين تفسیر بیشتر جلوه کند و ارزش حقیقی آن به شکل روشن نمایان شود.

كتابنامه

ـ تفسير القمّي، على بن إبراهيم القمّى (م٣٠٧ق)، به كوشش: السيّد الطيّب الموسوى الجزائرى، مطبعة النجف الأشرف.

ـ الذريعة إلى تصانيف الشيعة، محمّد محسن بن عى المنزوى (آقا بزرگ الطهرانى) (م١٣٤٨ق) بيروت: دارالأضواء، ١٤٠٣ق.

[١]. معجم رجال الحدیث، ج١، ص٤٩، مقدمه سوم.

[٢]. تفسیر القمی، ج١، ص٤٣ ـ ٤٤.

[٣]. همان.

[٤]. همان، ج١، ص٥٧.