علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٤ - روايات اهلبيت در منابع اهلسنت
٨. روايات امام كاظم٧ در منابع اهلسنت
از ديدگاه اهلسنت، امام كاظم٧ جزو طبقة هفتم تابعان اهل مدينه است[١] و با افرادي مثل سفيان ثوري، شعبه بن حجاج و معمر بن راشد و ... همطبقه است.[٢] رجالشناسان اهلسنت، ايشان را با الفاظي مثل صدوق و عابد ستودهاند.[٣]
با اين همه، تعداد روايات ايشان در منابع يازدهگانة اهلسنت بسيار اندك و انگشتشمار است. بسياري از مؤلفان اين كتب هيچ روايتي از امام كاظم در كتابهای خود نقل نكردهاند؛ براي نمونه بخاري، مسلم، ابوداود، نسایی و دارمی هيچ روايتي از امام كاظم٧ در كتابهايشان نياوردهاند و ديگراني نظير احمد، ترمذي، ابنماجه و حاكم نيز تنها يك يا دو روايت از ايشان نقل كردهاند. بيهقي تنها پنج روايت و متقي هندي نيز فقط نه روايت از ايشان نقل كرده كه يك روايت آن تكراري است. (نمودار شمارة ١١)[٤] اين در حالي است كه از راوياني كه با ايشان همطبقه بودهاند، صدها روايت در اين منابع نقل شده است؛ براي نمونه، در مسند بيش از پانصد روايت، در صحيحين بيش از دويست روايت، در سنن ابنماجه بيش از ١٣٠، در سنن ابوداود بيش از ١٢٠، در سنن الترمذی بيش از ١٨٠، در سنن نسایی بيش از دويست، در سنن الدارمی بيش از هشتاد، در المستدرک بيش از ١٦٠، در سنن بيهقي بيش از نهصد و در كنز العمال بيش از شصت روايت از سفيان ثوري نقل شده است. اين آمار، به هيچ روي، با آمار روايات امام كاظم در اين منابع مقايسهكردني نيست. در زمينة نقل اقوال و افعال نيز هيچ روايتي از امام كاظم٧ در اين منابع نيامده است.
[١]. براي آگاهي از چگونگي پراكندگي موضوعي روايات امام باقر در اين منابع به جدول شمارۀ ٦ مراجعه كنيد.
[٢]. معجم رجال الكتب التسعة، ج١، ص٢٤٧.
[٣]. طبقات راويان احاديث مهدويت، ص١٤٧.
[٤]. تذكرة الخواص، ج٢، ص٤٥٢.