علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤٨ - روايات اهلبيت در منابع اهلسنت
صحيح ترين كتاب پس از كتاب خدا صحیح البخاری و صحیح مسلم است و امت اسلامی اين موضوع را پذيرفتهاند.[١]
با توجه به برخی از امتيازات اين كتاب در مقايسه با صحیح البخاری، برخی از دانشمندان مغرب زمين، صحيح مسلم را صحيحترين كتاب حديثی و حتی برتر از صحیح البخاری قلمداد كردهاند؛[٢] براي مثال، حسين بن علی نيشابوری گفته است:
در زير آسمان كتابی صحيحتر از كتاب مسلم وجود ندارد.[٣]
با اين همه، از ديدگاه بيشتر انديشمندان اهلسنت صحیح البخاری بر هر كتاب ديگر از جمله صحيح مسلم برتری دارد.[٤]
سنن ابنماجه به حسن ترتيب اشتهار دارد.[٥] البته اين كتاب فراز و فرودهای زيادی را در طول تاريخ تجربه كرده است. به دليل وجود برخی ضعفها در آن تا اواخر قرن پنجم هجری اين كتاب جزو كتب ششگانه قرار نگرفته بود و به جای آن كتاب الموطأ و برخی ديگر سنن دارمی را جزو كتب ششگانه قرار داده بودند. در اواخر قرن پنجم محمد بن طاهر مقدسی اين كتاب را در شمار كتب پنجگانه ذكر كرد. با اين همه، اين كتاب همواره از نظر اعتبار احاديث در رديف ششم قرار داشت.[٦] اين وضعيت همچنان ادامه داشت تا اینکه در دوران متأخر و معاصر سنن ابنماجه دوباره از رديف كتابهای سنن خارج شد و پس از مدتي با تلاشهای محمد ناصرالدين البانی و محمد فؤاد عبدالباقی، ابهامهای موجود در آن برطرف شد و بار ديگر به شمار كتب سنن ششگانه پيوست.[٧]
سنن ابوداود نيز جزو كتابهای ششگانة اهلسنت است كه در مقايسه با ساير سنن امتيازاتی به اين شرح دارد: اجتناب نكردن از تكرار روايات در مواردی كه روايتی نكتهای اضافی داشته باشد، اختصار برخی روايات، اجتناب از نقل از افراد متروک الحديث، ارائة توضيحاتی دربارة روايات دارای اشكال سندی يا متنی، اشتمال كتاب بر روايات فقهی بویژه سنن نبوی و انتخاب روايات از بين مشهورترين روايات يا مصادر حديثی.[٨] با توجه به اين امتيازات، سنن ابوداود در ميان اهلسنت موقعيت ممتازی دارد و به باور برخی از پژوهشگران، پس از صحيحين معتبرترين كتاب حديثی است.[٩] خطابی آن را كتابي بيمانند توصيف كرده[١٠] و برخی نيز گفتهاند كه پس از كتاب خدا، سنن ابوداود برای مجتهد كافی است.[١١]
[١]. اطراف مسند الامام احمد بن حنبل، ج١، ص٥٧.
[٢]. جوامع حديثي اهلسنت، ص٥٥.
[٣]. همان، ص٥٦.
[٤]. علوم الحديث و مصطلحه، ص٢٩٧.
[٥]. مفتاح السنة، ص٣٩؛ كشف الظنون، ج١، ص٥٤١.
[٦]. كشف الظنون، ج١، ص٥٤١.
[٧]. مفتاح السنة، ص٤٦.
[٨]. همان؛ تهذيب الكمال، ج١، ص١٦٨؛ تاريخ مدينة دمشق، ج٥٨، ص٩٢.
[٩]. علوم الحديث و مصطلحه، ص٣٠١.
[١٠]. همان.
[١١]. الحديث و المحدثون، ص٤١٩؛ مفتاح السنة، ص١٠١.