موسوعة الإمام الخميني 29 (رساله توضيح المسائل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٠٧ - ١- منفعت كسب

را بدهد، و جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس، سال شمسى قرار دهد، مانعى ندارد.

مسأله ١٧٦٧- كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد براى دادن خمس، سال قرار دهد، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهند.

مسأله ١٧٦٨- اگر قيمت جنسى كه براى تجارت خريده بالا رود و آن را نفروشد و در بين سال قيمتش پايين آيد، خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب نيست.

مسأله ١٧٦٩- اگر قيمت جنسى را كه براى تجارت خريده بالا رود و به اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود، تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد و قيمتش پايين آيد خمس مقدارى را كه بالا رفته بنابر احتياط واجب بايد بدهد بلكه اگر به اندازه‌اى هم نگه داشته كه تجار معمولًا براى گران شدن جنس آن را نگه مى‌دارند، خمس مقدارى كه بالا رفته بايد بدهد.

مسأله ١٧٧٠- اگر غير مال التجاره مالى داشته باشد كه خمسش را داده يا خمس ندارد مثلًا به او بخشيده‌اند، چنانچه قيمتش بالا رود، اگرچه آن را بفروشد مقدارى كه بر قيمتش اضافه شده، خمس ندارد. ولى اگر درختى كه خريده نموّ كند و بزرگ شود و يا گوسفندى كه خريده چاق شود، در صورتى كه مقصود او از نگهدارى آنها اين بوده كه از زيادتى عين آن سود ببرد، بايد خمس آنچه زياد شده بدهد.

مسأله ١٧٧١- اگر باغى احداث كند براى آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش بفروشد، بايد خمس ميوه و نمو درخت‌ها و زيادى قيمت باغ را بدهد ولى اگر قصدش اين باشد كه از ميوه آن استفاده كند، فقط بايد خمس ميوه را بدهد.

مسأله ١٧٧٢- اگر درخت بيد و چنار و مانند اينها را بكارد، سالى كه موقع فروش آنها است اگرچه آنها را نفروشد، بايد خمس آنها را بدهد ولى اگر مثلًا از شاخه‌هاى آن كه معمولًا هر سال مى‌بُرند، استفاده‌اى ببرد و به تنهايى يا با منفعت‌هاى ديگر كسبش از