آيا، با قطع نظر از مقام پيامبرى، پذيرفتنى است كه يك انسان عادى كه طرحى جامع- جهانى و جاودانى- را پى افكنده و كارى بزرگ را به سامان رسانيده است، بى وصيت و بى وصىّ از دنيا برود؟ آيا شخصيتى چون حضرت محمد صلى الله عليه و آله، كه به تصريح قرآن كريم «خَاتَم الأنبِياء» است، درباره امرى كه در قياس با ديگر حوزه‌هاى اسلامى، منزلت و مكانتِ حراست و پاسدارى از كيان وحى الهى را عهده‌دار است، [٢] بى‌تفاوت بوده و بى‌هيچ اقدامى از جانب خويش، اين مهمِّ حياتى‌ [٣] را به عهده مردمى وانِهد كه در دوره بعثت، تا روز رحلت‌

[١]. الكُنى‌ وَالالْقاب، ج ٢، ص ٢٣.

[٢]. امام ابو الحسن على بن موسى الرّضا عليه السلام در توصيف جايگاه «امام» فرمود: «انَّ الامامَ زِمامُ الدّينِ، وَنِظامُ المُسْلِمينِ، وَصلاحُ الدُّنيا، وَعِزُّ المُؤمنينَ. الامامُ اسُّ الاسلامِ النّامِي وَ فَرْعُهُ السّاميَ. بِالامامِ تمامُ الصَّلاةِ والزَّكاةِ والصّيامِ والْحَجِّ وَالجِهادِ، وَتَوفيرُ الْفَىْ‌ءِ والصَّدَقاتِ، وامْضاءِ الحُدودِ والاحْكامِ، وَمَنْعُ الثّغورِ والاطرافِ؛ به راستى، امام زِمام (شيرازه) دين و مايه نظام مسلمين و صلاح جهان و عزّت مؤمنان است. امام پايه و ريشه اسلامِ فزاينده و شاخسار روينده و براينده آن است. به وجود امام است كه نماز و زكات و روزه و حج و جهاد درست آيد و فوايد عامّه و صدقات و اجراى حدود و احكام، عملى شود و مرزها و نواحىِ [سرزمين اسلام‌] پاسدارى گردد»، (تحف العقول، ص ٤٣٨؛ اصول كافى، ج ١، ص ٢٠٠). و همين جايگاه رفيع بود كه دانشمندان و فيلسوفان و متكلّمان و متفكّران و اديبان و شاعرانِ شيعه را واداشت، تا هر يك در نظام فكرى و انديشه‌اى خود، مسأله امامت را به عنوانِ مهم‌ترين حكم دين و شريف‌ترين مسأله مسلمين، مطرح كنند.

[٣]. ابو الفتح محمّد بن عبد الكريم بن ابي بكر، احمد شهرستانى، در الملل و النّحل، ص ٢٤، گويد: «اعْظَمُ خِلافٍ بَيْنَ الامَّةِ خِلافُ الامامَةِ؛ اذ ما سُلَّ سَيْفٌ فِي الاسلامِ عَلى قاعِدَةٍ دينيَّةٍ مِثْلَ ما سُلَّ عَلَى الامامَة في كلُّ زَمانٍ؛ بزرگترين اختلاف در ميان امت، اختلاف در مسأله امامت است؛ زيرا شمشيرى كه براى امامت در همه زمان‌ها كشيده شد، براى هيچ اصل دينى از نيام برنيامده است.