پاسداران وحى - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٤٦ - فصل پنجم آيه اصطفاء (بِهْ گزينى)

بندگان‌مان كه برگزيديم ميراث داديم».

و هر گاه با حرف جَرِّ «عَلى‌» به كار رود، علاوه بر انتخاب، معناى ترجيح نيز، در آن نهفته است: «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَل- هُ عَلَيْكُمْ»؛ [١] بى‌گمان خداوند او را بر شما برگزيده است؛ يعنى بر شما برترى داده است».

براى همين، خداوند در ردّ سخن نادرست مشركان كه مى‌گفتند، فرشتگان دختران خدايند، فرمود بگو: «أَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِينَ»؛ [٢] آيا [خدا] دختران را بر پسران برگزيد؟! يعنى برترى داد؟!».

آل: خويشان، خاندان، دودمان، تبار، فرزندان و فرزند زادگان، اهل خانه، قبيله، عشيره، قوم.

آل، هميشه به اسم‌هاى عَلَم و معروف، اضافه مى‌شود مانند: آل اللَّه، آل السلطان، آل محمد، آل طاهر. و بيش‌تر، جز در مواردى كه شرف افزايد آل نگويند، چنان كه نگويند: آل الاسكاف. (دودمان كفشگر)؛ بلكه گويند: اهل الاسكاف و نيز آل فلان زمان، يا فلان مكان نگويند، بلكه گويند: اهل فلان زمان و اهل فلان مكان و اهل فلان شهر. [٣]

بر اين اساس، مراد از آل عمران و آل ابراهيم، نزديكان و دودمان خاص آن دو بزرگوار است و به طورى كه از ظاهر آيه بر مى‌آيد، مراد پاكان از «ذُرّيه» اين دو پيامبر است، مانند اسحاق و اسرائيل و پيامبرانى كه از ذريّه ابراهيم‌اند و در ميان بنى اسرائيل بر انگيخته شده‌اند. و نيز، اسماعيل و پاكان از ذرّيه او كه سرور و سالار همه آنان، محمد صلى الله عليه و آله و اوصياى آن بزرگوار است.

[١]. بقره، آيه ٢٤٧.

[٢]. صافّات، آيه ١٥٣.

[٣]. مفرداتُ الفاظ القرآن، ص ٩٨.