(وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ‌): و اگر بلا و عقوبتى بآنان رسد بواسطه گناهانى كه انجام داده‌اند و بنا بقول «جبائى» اين عقوبت پاداش همان گناهان بوده و بنا بقول بعضى مقصود قحط سالى و كم آبى است كه بآنان ميرسد و از اينكه آن را «سيئة» ناميده‌اند چون بمالكين ضرر ميرساند.

(إِذا هُمْ يَقْنَطُونَ‌): در آن گاه مأيوس از رحمت پروردگار ميشوند. و اينكه بما قدمت ايديهم فرموده از باب تغليب است زيرا بيشتر كارها را انسان بوسيله دستها انجام ميدهد.

سپس خداوند بمنظور يكتا پرستى چنين فرموده:

(أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ‌): آيا نديدند كه خداوند گسترده روزى را.

لمن يشاء: براى آنكه بخواهد.

(وَ يَقْدِرُ): و ضيق ميگرداند براى آنكه بخواهد بر حسب مصالح بندگان.

(إِنَّ فِي ذلِكَ‌): البته در اين گسترش و تضييق.

(لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ‌): نشانه‌هايى- در اثبات قدرت پروردگار- براى ملتى كه ايمان بخدا دارند مى‌باشد.

سپس خطاب بپيامبر ٦ فرموده:

(فَآتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ‌): پس بخويشاوندان حقشان را بده آن را كه خدا تعيين فرموده و از «مجاهد و سدى» نقل شده كه مقصود خمس است. «ابو سعيد خدرى» و ديگران روايت كرده‌اند كه چون اين آيه نازل شد رسول خدا ٦ فدك را به فاطمه (ع) بخشيده تسليم او كرد و از امام باقر و امام صادق ٨ نيز روايت شده، ولى بعضى ديگر گفته‌اند مقصود خطاب عمومى به تمام مردم بوده و منظور از (قربى) نزديكان هر شخص است و بنا بنقل حسن در اين آيه امر به صله رحم گرديده است.

(وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ‌): و به بينوا و مسافرى كه در راه وامانده شده آنچه را كه خدا حق آنها و واجب گردانيده تأديه كن.

(ذلِكَ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ‌): اين اعطاء حقوق به مستحقينش شايسته‌