ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٤ - مقصود
جمال و جلال و اسماء حسنى كه نشاندهندهى تعظيم پروردگار است مثل قاهر و اله همگى براى خدا خواهد بود.
(وَ هُوَ الْعَزِيزُ): او غالب در مملكت خويش بوده.
(الْحَكِيمُ): درست كردار در خلقت ميباشد كه با نظامى عالمانه و دقيق آن را آفريده است.
سپس خداوند به بت پرستان گويد:
(ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ): مثلى براى شما مشركين بيان كرده تا وضع شما را تشبيه به آن كند.
(هَلْ لَكُمْ مِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ): آيا براى شما است از غلامان و كنيزان كه مالك آنها هستيد.
(مِنْ شُرَكاءَ فِي ما رَزَقْناكُمْ): شريكان در روزى شمايند و با شما شريك در اموال و املاكتان هستند.
(فَأَنْتُمْ فِيهِ سَواءٌ): پس شما و ايشان در بهره بردارى آن برابريد.
(تَخافُونَهُمْ): ميترسيد آنان در اموالى كه بارث بشما رسيده شركت نمايند.
(كَخِيفَتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ): همانند ترسى كه شما از شركاء آزاده خودتان داريد، تا مبادا با شما شريك شده يا مالى منحصر بشريك گردد چنان كه اين ترس بين وارث ميت بسيار ديده ميشود.
و خلاصه معنى آيه چنين شد كه شما به مملوكين خود از غلامان و كنيزان اجازه نميدهيد كه شريك در اموالتان گردند پس چگونه بخود اجازه ميدهيد كه براى خداوند هستى كه خالق تمام جهانيان است بت را شريك او گردانيد.
«سعيد بن جبير» گويد: اين آيه اشاره به تلبيه كفار قريش است كه در (تلبيه حج) ميگفتند «اللهم لبيك، لا شريك لك، الا شريكاً هو لك، تملكه و ما ملك» كه براى خداوند بتها را شريك مىدانستند لذا بمنظور بطلان اعتقاد آنان آيه مذكور نازل شد.
(كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ): اينگونه- با بيان مثلها- توضيح ميدهيم دلائل