ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٤ - لغت
ترجمه:
و بسوى مدين (فرستاديم) برادرشان شعيب را پس گفت اى قوم پرستش كنيد خدا را و اميدوار روز بازپسين باشيد و نكوشيد در (روى) زمين بفساد. پس (آن ملت) تكذيبش نمودند سپس زلزله آنان را گرفت (و) در خانههاى خويش مردگان بشدند.
و عاد و ثمود (را هم نابود نموديم) و البته براى شما روشن شد (وضع) جايگاههاى آنان و جلوه داد شيطان اعمال (زشت) آنان را براىشان پس باز داشتشان از راه در حالى كه (عاقل و) آگاه بودند. و قارون و فرعون و هامان را (نيز نابود ساختيم) البته آمد ايشان را موسى با معجزههاى روشن پس سركشى كردند در زمين و نبودند (در اين كار) پيشى گيرندهگان. پس هر يك را بگناهشان گرفتيم، بر بعضى سنگ ريزه فرستاديم و بر بعضى ديگر صداهاى مهيب، و بعضى را بزمين فرو برديم و بعضى را غرق نموديم و نبود خداوند كه ستم بر آنان كند بلكه آنان بر خويشتن ستم نمودند.
لغت:
الرجفة: عبارت از حركت زمين و زلزله سخت ميباشد چنان كه در اصطلاح عرب گفته ميشود «رجف السطح من تحت اهله يرجف رجفا و رجفة شديدة» يعنى لرزيد زمين زير پاى ساكنينش و مىلرزد لرزيدنى سخت، و گاهى بدريا «بحر رجاف» ميگويند زمانى كه طوفانى باشد و «ارجف الناس بالشىء» يعنى مردم به موضوعى كه موجب اضطراب شده خبر دادند.
الحاصب: آن باد تندى است كه با خود شن و سنگ ريزههايى همانند تگرگ آورده باشد. «فرزدق» گويد:
|
مستقبلين رياح الشام تضربنا |
بحاصب كنديف القطن منشور |
|
استقبال كنندهايم بادهاى شام را كه از هر طرف ميبارد بما سنگ ريزههايى همانند پنبه زده شده كه پراكنده است.
«اخطل» شاعر ميگويد:
|
و لقد علمت اذا العشار تروحت |
هدج الرئال بكنهن شمالا |
|