ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٦ - مقصود
(أَخاهُمْ شُعَيْباً): اين جمله تفسيرش قبلا گذشت.
(فَقالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ): پس شعيب بآنان گفت اى ملت، عبادت خدا نمائيد (شعيب) در دعوت خود ابتداء به يگانه پرستى خداى جهان و عبادت او اقدام نمود.
(وَ ارْجُوا الْيَوْمَ الْآخِرَ): و اميدوار روز واپسين باشيد و ثواب آن روز را آرزو كنيد و از عذاب آن بترسيد با انجام فرامين خدا و دورى از معصيتهاى او.
(وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ): و روى زمين بسوى فساد كوشش نكنيد.
سپس خداوند بيان فرمود كه ملت شعيب در پاسخ او تكذيبش نموده و گفتارش را نپذيرفتند، خداوند نيز آنها را عقاب فرمود.
(فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ): پس ملت شعيب او را تكذيب نمودند و بالنتيجه زلزله- عذاب خداوند- آنان را گرفت، و قبلا توضيح اين جمله گفته شد.
(فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ): پس در خانههاى خويش بزانو در آمده و مردند.
(وَ عاداً وَ ثَمُودَ): و نابود ساختيم ملت «عاد» و ملت «ثمود» را بر اثر كفر ورزيدن و از فرامين خدا دور بودن.
(وَ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَساكِنِهِمْ): و البته روشن شد براى شما مردم از- وضع- جايگاههاى آنان و گفته شده آيه بدين معنى است كه براى شما «اهل مكه» از وضع منازل و خانههاى آنان در «حجر» و «يمن»[١] دليل هلاكت و نابودىشان ظاهر شد.
(وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ): و جلوه داد شيطان كارهاى- باطل- آنها را بر ايشان تا اينكه مانع شد از رفتن آنان براه مستقيم حق.
(وَ كانُوا مُسْتَبْصِرِينَ): در حالى كه عاقل بوده و قدرت تميز بين حق و باطل را داشتند و با تفكر و استدلال راه درست را از نادرست تشخيص ميدادند ولى غفلت زده شده و تفكر ننمودند. و از قتاده و كلبى نقل شده مراد اينست كه آنان گمراهى و ضلالت
[١]-« حجر» و« يمن» در زمان پيش دو قريهاى از جزيرة العرب كه مسافت نزديكى با وادى القرى دارد و اكنون دو شهر بنام و پرجمعيت آن سامان است