(ابن عباس) گويد: از جمله آنان كه آيه در باره‌شان نازل شده ابراهيم خليل الرحمن و گروهى است كه باو ايمان آورده بودند و پس از او در راه دين خدا متحمل سختيها شدند (و آنان را اره نمودند). ديگرى گويد: آيه در باره ملت بنى اسرائيل آمده كه با استبداد فرعون روبرو بوده، و به بدترين عذاب آنان را شكنجه مينمود.

(فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ‌): پس البته خدا ميداند آنكه در ايمانش راست گفته و ميداند دروغگويان را.

و با ملاحظه آنكه خداوند نسبت بآينده عالم بوده و تمام امور جهان پيش از خلقت براى او روشن بوده و احوال مردم را ميداند، جمله (فليعلمن) بمنظور تحقق هر چيز در جاى خود ميباشد.- يعنى آنكه افراد بشر با اختيار خود آن را انجام داده و خداوند بآن عالم است-.

پاره‌اى گويند: يعنى تا خدا جدا سازد آنان را كه راست گفته از آنها كه دروغ گفته و بهر يك پاداش لازم را بپردازد، و بنا بر اين از جزاء و جدا ساختن تعبير به (علم) شده و (فليعلمن) آمده زيرا تنها بواسطه علم خداوند، آنها شناخته شده و پاداش داده مى‌شوند پس سبب جاى مسبب نشسته و لفظ سبب ذكر شده نظير آيه شريفه‌( كانا يَأْكُلانِ الطَّعامَ‌) يعنى عيسى و مادرش غذا مى‌خوردند كه كنايه از احتياج ايشان است پس راستى در آيه بمعنى ثبات قدم و استوارى بر سختيها بوده و دروغ بمعنى سستى و ثابت نبودن باشد نظير كلام زهير كه گويد:

اذا ما الليث كذب عن اقرانه صدقا:

براستى شيرى است در بيشه شيران كه در ميدان جنگ مردانى را صيد كرده طعمه خود سازد آن گاه كه شيرى نبوده تا از اقران خود رو برتابد و با آنان استوار نباشد و مقصود آنكه (كذب) بمعنى عدم استوارى آمده است.

(أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا): آيا گمان دارند آنان كه كافر