ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣٢ - دليل
ترجمه:
زمانى كه بچشانيم (برسانيم) مردم را رحمتى شادمان شوند باو و اگر رنج و بدبختى اى بآنان رسد بر اثر اعمال ايكه بدست خود انجام دادهاند ناگاه نوميد ميشوند. آيا نديدند كه خداوند گسترده روزى را براى هر كه خواهد و تنگ ميسازد، البته در اين آيتهايى براى ملت مؤمنين است. پس بده بخويشاوندان حق شان را و به بينوا و وامانده در راه، اين كارى است پسنديده براى آنان كه خواهان راه خدا بوده و آنان رستگارانند. آنچه را عطا كنيد بخاطر زيادتى در اموال مردم (سود جويى و ربا گرفتن) زياد نميگردد نزد خدا (ارزشى ندارد) و آنچه را عطا كنيد بعنوان- زكاة- بخاطر خدا. پس آنانند فزونى گيرندگان. (زكاة دهندگان ثوابشان مضاعف گردد). خداوند است كه شما را آفريده سپس شما را روزى ميدهد سپس ميميراند پس آن گاه شما را (در قيامت) زنده ميكند آيا از شركاء شما (كه شريك خدا دانستهايد) كسى تواند چيزى از اينها را انجام دهد، پاك و برتر است خدا از آنچه شرك مىورزند.
قرائت:
و ما آتيتم من ربا: «ابن كثير» آن را بقصر الف «ما اتيتم» و ديگران با مد «آتيتم» خواندهاند.
ليربوا: تمامى «اهل مدينه و يعقوب و سهل» آن را با «تاء» و ضمه آن و سكون «واو» (لتربوا) و ديگران (ليربوا) با «ياء» مفتوحه و «واو» منصوبه خواندهاند.
دليل:
«ابو على» گويد: «ما آتيتم» يعنى آنچه را كه هديه نزد كسى ميبريد تا بيش از آن را عوض بگيريد، در نزد خداوند ثوابى در قبال آن نداريد زيرا قصدتان خدا نبوده و بمنظور پاداش از پروردگار هديه نداديد، و كسى كه آن را با مد مىخواند بمعنى «اعطيتم» ميگيرد و دليل كسى كه بدون مد بقصر خوانده بمعنى «جئتم» گرفته است و بهمين معنى در قول شاعر استعمال شده.