فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢ - گفتارى در حكم تشريح سيدمحسن خرازى

پاره‌اى از روايات، همچون صحيحه جميل كه درآن از امام صادق(ع) آمده :

قطع رأس الميت أشدّ من قطع رأس الحيّ (١) ؛

حرمت بريدن سرميت از بريدن سرانسان زنده شديدتر است.

درصحيحه عبداللّه بن سنان آمده است؛ امام صادق(ع) درباره مردى كه سرميّتى را قطع كرده بود فرمود:

عليه الديّة؛ لانّ حرمته ميّتا كحرمته و هوحيّ (٢) ؛

براو ديه است؛ زيرا حرمت آن شخص پس از مرگ، عين حرمت او درحال حيات است.

پاره اى روايات ديگر از اين دست نيز وارد شده است.

تقريب استدلال: مقتضاى اطلاق اين روايات آن است كه درحرمت بريدن اعضاى بدن ميّت و ضرورت احترام او پس از مرگ، بين مسلمان و كافر تفاوتى وجود ندارد.

اين استدلال قابل مناقشه است؛ چرا كه به نظر مى‌رسد روايات مزبور از مثل كافر ذمّى انصراف داشته باشد؛ زيرا تعيين ديه بريدن سرميّت در برخى از روايات، دلالت برآن دارد كه مقصود از مطلق ميّت دراين روايات، ميّت مسلمان بوده و شامل غير مسلمان نمى‌شود.

پيداست وقتى در برخى روايات براى بريدن سرميّت صد دينار به عنوان ديه تعيين شده باشد، با ديه قطع سركافر ذمّى سازگار نيست؛ چرا كه ديه بريدن سر كافر ذمّى درحال حيات هشت صد درهم(برابر با هشتاد دينار) است چگونه ممكن است اين ديه پس از مرگ از زمان حيات بيشتر باشد؟ بنابراين ياد كردن صد دينار دربرخى از روايات به عنوان ديه بريدن سر، بهترين گواه است كه مقصود از ميّت در روايات مورد بحث، ميّت مسلمان است.

ازجمله رواياتى كه صد دينار را ديه قطع سرميّت اعلام كرده، روايت حسين بن خالد