فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٧ - قواعد فقهی (١٠) قاعده «ما يُضمَن» محمد رحمانى

برگزارش پاره اى از نظريات فقهاى بزرگ از جمله شيخ انصارى (١٩) ادله آنها مورد بررسى قرار گرفته :

دليل اوّل؛ اطلاق نبوى معروف «على اليد» است كه شامل اصل عين و منافع بهره‌بردارى شده آن نيز مى‌شود.

دليل دوم؛ قاعده احترام مال مسلمان است. اين دليل از قول آخوند خراسانى (٢٠) گزارش و مورد نقد و بررسى قرار گرفته است.

سپس چهار اشكال اساسى برضمان منافع مستوفات به تفصيل مطرح و پاسخ داده شده است.

ب) منافع غير مستوفات

درباره ضمان منافع غير مستوفات، اختلاف ميان فقها بيش از ضمان منافع مستوفات است. شيخ انصارى دراين باره پنج نظر را مطرح و ضمن منصفانه تلقى كردن قول پنجم كه توقف است و پس از گزارش عباراتى از علامه حلى در تذكره (٢١) مبنى بر ضمان، در پايان، قول به ضمان منافع غير مستوفات را خالى از قوت (٢٢) ندانسته و درجاى ديگر از مكاسب قول به ضمان را مشهور ميان فقها معرفى كرده است. (٢٣)

درپايان آن بحث، نظر آخوند خراسانى (٢٤) ، محقق ايروانى (٤٥) ، سيد يزدى (٢٦) و محقق نايينى (٢٧) درمجله ملاحظه مى‌شود.