جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٨ - ٣ تصرّف در درك و ارزيابى طرفين به نفع مؤمنان
سوى ديگر نيز كارى مىكند كه كفار سپاه مؤمنان و مسلمانان را كم ارزيابى كنند تا تجهيزات و سلاح و ارتش زياد به ميدان جنگ وارد نكنند. خداوند در اين باره مىفرمايد:
إِذْ يُرِيكَهُمُ اللّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلاً وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الأَْمْرِ وَ لكِنَّ اللّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ وَ إِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلاً وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً؛١ (اى پيامبر به ياد بياور) هنگامى را كه خداوند آنان (سپاه دشمن) را در خواب به تو اندك نشان داد؛ و اگر آنها را به تو بسيار نشان مىداد قطعاً سست مىشديد و حتماً در كار (جهاد) منازعه مىكرديد، ولى خدا (شما را) به سلامت داشت، كه او به اسرار دلها دانا است. و آن گاه كه با هم برخورد كرديد آنان را در ديدگان شما اندك جلوه داد و شما را (نيز) در ديدگان آنان كم نمودار ساخت تا خداوند كارى را كه انجام شدنى بود به پايان رساند.
در آستانه جنگ بدر رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) در خواب تعداد مشركان مكه را كه به جنگ مسلمانان آمده بودند اندك مىبيند، و چون خواب خود را براى مسلمانان باز مىگويد آنان مىپندارند كه واقعاً با گروهى اندك مواجهند و همين امر سبب افزايش قوّت و جرأت و جسارت آنان مىشود و به استقبال جنگ مىروند.
اگر آن حضرت در خواب تعداد دشمنان را به همان اندازه واقعى و يا بيشتر از آن مىديد مسلمانان مرعوب مىشدند و در اقدام به جنگ و رويارويى با چنين دشمنى دچار ترديد و تزلزل مىگشتند و از شركت در
[١] انفال (٨)، ٤٣ ـ ٤٤.