روایت «ارتد الناس...» در هیچ‌یک از منابع اهل‌سنّت به‌طور مستقیم ذکر نشده و فقط مضمون این روایت به‌گونه پراکنده‌ای در آن منابع مطرح بوده است.[٢٤٦] پیشینه این شبهه به قرن سوم، توسط «ابوعبید آجری» و «ابوداود سجستانی»[٢٤٧] برمی‌گردد. حدیث دیگری همچون «حدیث حوض»[٢٤٨] که مشابه این روایت بوده، در منابع معتبر حدیثی با اسناد مختلف نقل شده است. صحیح بخاری، صحیح مسلم، مسند احمد، سنن نسائی، سنن ترمذی و صحیح ابن‌حبّان، از جمله منابع معتبر حدیث حوض می‌باشند که از نظر جایگاه و اعتبار، در حد بسیار بالایی قرار دارند و اکثر آن‌ها جزو جوامع اولیه و صحاح اهل‌سنّت محسوب می‌شوند.

بنابراین حدیث «ارتد الناس» در مصادر اولیه شیعه نقل شده و مضمون آن در منابع معتبر اهل‌سنّت وجود دارد و در مجموع منابع آن از اعتبار خوبی برخوردار است.

٢. متن‌شناسی

یکی از راه‌های ارزیابی احادیث، توجه به متون آن است. متن روایت هر اندازه با آموزه‌های دینی سازگار و با حکم عقل متناسب باشد، به همان میزان، اعتبار و قوت آن افزایش می‌یابد. متن حدیث «ارتد الناس...» با توجه به نقل‌های فراوان در کتب معتبر حدیثی شیعه و تناسب و هماهنگی بین نقل‌ها، از اعتبار خاصی برخودار است.

متن حدیث «ارتداد الناس...» به دو دسته تقسیم می‌شود. دسته اول، احادیثی که تعبیر «ارتد الناس» در آن‌ها به کار رفته است؛ دسته دوم، احادیثی که واژه «ارتداد» در آن‌ها ذکر نشده، بلکه مضمون و معنای ارتداد در آن‌ها لحاظ شده است. دسته اول با عنوان متن اصلی و دسته دوم با عنوان متون مشابه بیان می‌گردد.

[٢٤٦] . شبهه تکفیر صحابه توسط بعضی از راویان مانند عمرو بن ثابت، در منابع رجالی اهل‌سنّت دیده می‌شود. قال أبو عبید الآجری سألت أبا داود عن عمرو بن ثابت ابن أبی المقدام.....قال رجل سوء.... قال لما مات النبی(ص) کفر الناس الا خمسة. تهذیب الكمال، ج٢١، ص٥٥٧؛ و نیز ر.ک: سؤالات الآجری لأبی‌داود، ج١ ص٣٤١؛ تاریخ الإسلام، ج١١، ص٢٨٠؛ تهذیب التهذیب، ج٨، ص٩؛ البدایة والنهایة، ج٦، ص٩١.

[٢٤٧]. «ابوداود سلیمان بن اشعث سجستانی (متوفی ٢٧٥ هـ ق)» و «ابوعبید محمد بن حسین آجری (متوفی ۳۶۰ هـ ق)».

[٢٤٨]. حدیثی است که در آن، واردشدن پیامبر اکرم(ص) بر امّت خویش، در کنارحوض، بیان نموده که متن آن در بخش اول مقاله در بحث «متون مشابه» ذکر می‌شود.