«راوی»، نقل‌کننده روایاتی است که سماع کرده است. این را می‌توان به‌عنوان یک اصل در رجال دانست هرچند خواهیم گفت که در رجال شیعه به راویانِ غیر نقل شفاهی نیز «راوی» گفته می‌شود. بنابراین انتظار می‌رود که راویان آنچه را که از دیگران نقل می‌کنند، خودشان شنیده باشند. در میان منابع رجالی شیعه شمار قابل توجهی از راویان، ناقلان روایات شفاهی هستند. با توجه به سبک‌های نگارشی رجال، کتاب‌هایی که به سبک طبقات نگاشته شده است بیشتر معرِّف این دسته از راویان هستند. گفتنی است که بیشتر آثار رجالی شیعه که تا سِده پنجم نگاشته شده، به سبک طبقات بوده است.[١٤١] کتاب‌های رجال برقی، رجال کشی و رجال طوسی از جمله آثار به‌جا مانده در سبک طبقات است.

امام ششم در مجلسی که فیض بن مختار از اختلاف شیعه سؤال می‌کند، از راویان دروغگو شِکوِه نموده و سپس به فیض که از کوفه آمده است، می‌فرماید:

فإذا أردت بحدیثنا فعلیک بهذا الجالس و أومی إلی رجل من أصحابه؛ هنگامی که حدیث ما را خواستی نزد این فرد برو و با دست به کسی اشاره کرد که نشسته بود. فیض می‌گوید: از دوستان خود پرسیدم که او کیست؟ گفتند: زرارة بن اعین است.[١٤٢]

نکته‌ای که بسیار قابل توجه است، در بررسی و شناسایی راویانِ روایاتِ شفاهی، مسأله طبقات که به سماع منجر می‌شده، اهمییت بسزایی داشته؛ زیرا اتصال سند مدیون شناخت طبقات بوده است. اما توجه به جرح و تعدیل راویان در اینجا طبیعی است که بخاطر حیثیت طبقاتی کتاب، اصل اولی نباشد؛ هرچند تعداد قابل توجهی از راویان در دو کتاب کشی و رجال طوسی جرح و تعدیل شده‌اند. با دقت در جرح و تعدیل صورت گرفته در رجال طوسی روشن می‌شود که اکثر این افراد مؤلف کتب روایی بوده‌اند. بنابراین، موضوع جرح و تضعیف در اینجا نخست، خدشه در طبقات راوی منجر می‌شود و سپس به بیان و صداقت وی در انتقال تراث به نسل بعد. شاید بتوان برای این نظریه که «در نقل شفاهی مادامی که جرحی

[١٤١]. ر.ک: مصفی المقال، ص٣٥٨.

[١٤٢]. رجال الکشی، ص١٣٦ ش٢١٦.