جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢

عنوان یگانه مبدا هستی و یگانه صاحب و خداوندگار همه چیز ، ایجاب می‌کند که هیچ مخلوقی را در مقام پرستش شریک او نسازیم . قرآن کریم تاکید و اصرار زیاد دارد بر اینکه عبادت و پرستش باید مخصوص خدا باشد ، هیچ‌ گناهی مانند شرک به خدا نیست . اکنون ببینیم پرستش یا عبادت که مخصوص خداست و انسان نباید این‌ رابطه را جز با خداوند با هیچ موجود دیگر برقرار کند ، چیست و چگونه‌ رابطه‌ای است .

تعریف پرستش

برای اینکه مفهوم و معنی پرستش روشن شود و تعریف صحیحی بتوانیم از آن‌ به دست دهیم لازم است دو مقدمه ذکر کنیم : . ١ پرستش یا قولی است یا عملی . پرستش قولی عبارت است از یک‌ سلسله جمله‌ها و اذکار که به زبان می‌گوییم ، مانند قرائت حمد و سوره و اذکاری که در رکوع و سجود و تشهد نماز می‌گوییم و ذکر لبیک که در حج‌ می‌گوییم . پرستش عملی مانند قیام و رکوع و سجود در نماز یا وقوف عرفات‌ و مشعر و طواف در حج . غالبا عبادتها ، هم مشتمل است بر جزء قولی و هم‌ بر جزء عملی ، مانند نماز و حج ، که هم بر جزء قولی مشتمل اند و هم بر جزء عملی . . ٢ اعمال انسان بر دو نوع است : بعضی از اعمال خالی از منظور خاص است و به عنوان علامت یک چیز دیگر صورت نمی‌گیرد ، بلکه صرفا به خاطر اثر طبیعی و تکوینی خودش صورت‌ می‌گیرد . مثلا یک کشاورز از آن جهت یک سلسله کارهای مربوط به کشاورزی‌ را انجام می‌دهد که