درس دوم: آغازگران نهضتهاى اسلامى‌ جنبشها و نهضتهاى سياسى معاصر، پديده جديدى در جهان امروز به شمار مى‌روند كه چهره نوينى از اسلام را به نمايش گذاشته‌اند. چهره‌اى كه در صدد مبارزه با عقب ماندگى جامعه اسلامى و مقابله با هر گونه استثمار و استعمار خارجى است. چنين برداشتى از اسلام به توانايى آخرين دين توحيدى در اداره زندگى بر مى‌گردد، آنچنان كه در مقاطعى از چهارده قرن گذشته (مانند عصر پيامبر صلى الله عليه و آله) توان خود را در اين زمينه نشان داده است. بر اين اساس، نهضتهاى امروز (معاصر) محصول جنبشهاى ديروزند كه با افزايش انحطاط مسلمين و گسترش نفوذ استعمار خارجى در فزون اخير، بيشتر و ستيزه‌جوتر شده‌اند. بنابراين، براى شناخت نهضتهاى امروز لازم است جنبشهاى ديروز، بررسى و شناخته شوند در اين درس به مهمترين نهضتهاى اسلامى معاصر اشاره مى‌شود.
١- جنبش وهابيت‌ وهابيت توسط محمد بن عبدالوهاب بن سليمان (١١٧١- ١٠٨٢ ه. ش.) «١» در صحراى نَجد عربستان واقع در حاشيه امپراتورى عثمانى پايه‌گذارى شد. انديشه‌هاى وى بر تعاليم احمد بن حنبل (٢٣٤- ١٥٧ ه. ش.) و ابن تيميه حرانى سُورى (٧٢٨- ٦٦١ ه. ش.) استوار بود. اين انديشه‌ها از سوى محمد بن مسعود حاكم شهر درعيه پذيرفته شد و به كمك شمشير خاندان سعود و بااستفاده از ضعف امپراتورى‌