تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٤ - تفسير به شكرانه اين همه نعمت كه خدا به تو داده

" اين به خاطر آن است كه اگر يكى از آن دو گمراه شود و فراموش كند ديگرى به او ياد آورى نمايد".

در اين آيه" ضلالت" فقط به معنى فراموشى آمده است به قرينه جمله" فتذكر".

در اينجا تفسيرهاى متعدد ديگرى نيز براى آيه ذكر شده، از جمله اينكه:

منظور آن است كه تو بى نام و نشان بودى و خداوند آن قدر به تو از مواهب بى نظير عطا كرد كه همه جا شناخته شدى.

يا اينكه: تو چند بار در دوران طفوليتت گم شدى (يك بار در دره‌هاى مكه، آن گاه كه در حمايت عبد المطلب بودى، بار ديگر زمانى كه مادر رضاعيت" حليمه سعديه" بعد از پايان دوران شير خوارى تو را به سوى مكه مى‌آورد تا به عبد المطلب دهد، در راه گم شدى، و مرتبه سوم در آن هنگام كه با عمويت" ابو طالب" در قافله‌اى كه به سوى شام مى‌رفت در يك شب تاريك و ظلمانى راه را گم كردى) و خداوند در تمام اين موارد تو را هدايت كرد و به آغوش پر مهر جد يا عمويت رسانيد.

قابل توجه اينكه" ضال" از نظر لغت به دو معنى آمده:" گمشده" و" گمراه" مثلا گفته مى‌شود: الحكمة ضالة المؤمن:" دانش گمشده انسان با ايمان است".

و به همين مناسبت به معنى مخفى و غائب نيز آمده، و لذا در آيه ١٠ سجده مى‌خوانيم: منكران معاد مى‌گفتند: أَ إِذا ضَلَلْنا فِي الْأَرْضِ أَ إِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ:

" هنگامى كه در زمين پنهان و غائب شديم در خلقت نوينى قرار خواهيم گرفت"؟.

اگر" ضال" در آيه مورد بحث به معنى" گمشده" باشد مشكلى پيش نمى‌آيد، و اگر به معنى" گمراه" باشد منظور نداشتن دسترسى به راه نبوت‌