تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨ - تفسير عاقبت مرگبار طغيانگران

صاعقه همان صيحه عظيم آسمانى در چند لحظه كوتاه چنان زلزله و لرزه‌اى در سرزمين آنها ايجاد كرد كه تمام بناها روى هم خوابيد و صاف شد و خانه‌هايشان را به گورهاى آنها مبدل ساخت.

" دمدم" از ماده (دمدمة) گاه به معنى هلاك كردن آمده، و گاه به عذاب و مجازات كامل، و گاه به معنى كوبيدن و نرم كردن و گاه به معنى ريشه كن ساختن، و گاه به معنى خشم و غضب نمودن و يا احاطه كردن و فراگير شدن‌ [١] و همه اين معانى در آيه مورد بحث صادق است، چرا كه اين عذاب گسترده از خشم الهى سرچشمه مى‌گرفت و همه آنها را در هم كوبيد و نرم كرد و ريشه كن ساخت.

" سواها" از ماده" تسويه" ممكن است به معنى صاف كردن خانه‌ها و زمينهاى آنها بر اثر صيحه عظيم و صاعقه و زلزله باشد، و يا به معنى يكسره كردن كار اين گروه، و يا مساوات همه آنها در مجازات و عذاب به گونه‌اى كه احدى از آنان از اين ماجرا سالم در نرفت.

جمع ميان اين معانى نيز ممكن است.

ضمير در" سواها" به" قبيله" ثمود باز مى‌گردد، و يا به شهرها و آباديهاى آنان كه خداوند همه را با خاك يكسان نمود.

بعضى نيز گفته‌اند به" دمدمة" بر مى‌گردد كه از جمله بعد استفاده مى‌شود، يعنى خداوند اين خشم و غضب و هلاكت را يكسان در ميان آنها قرار داد به طورى كه همگى را فرا گرفت.

تفسير اول مناسبتر به نظر مى‌رسد.

در ضمن از اين آيه به خوبى استفاده مى‌شود كه مجازات آنها نتيجه گناه آنها و متناسب با آن بوده است، و اين عين عدالت و حكمت است.

در باره بسيارى از اقوام مى‌خوانيم كه به هنگام ظهور آثار عذاب پشيمان‌

[١]" مفردات راغب"،" لسان العرب" و" مجمع البيان" و كتب تفسير ديگر.