تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧ - تفسير عاقبت مرگبار طغيانگران
" عقروها" از ماده" عقر" (بر وزن ظلم) به معنى اصل و اساس و ريشه چيزى است، و عقر ناقه به معنى ريشه كن كردن و هلاك نمودن آن است.
بعضى نيز گفتهاند كه منظور پى كردن اين حيوان است، يعنى پائين پاى او را قطع كردن و به زمين افكندن كه نتيجه آن نيز مرگ اين حيوان است.
جالب توجه اينكه كسى كه ناقه را به هلاكت رساند، يك نفر بيشتر نبود كه قرآن از او تعبير به" اشقى" كرده است، ولى در آيه فوق مىبينيم كه اين عمل به تمام طغيانگران قوم ثمود نسبت داده شده، و" عقروها" به صورت صيغه جمع آمده، اين به خاطر آن است كه ديگران هم به نحوى در اين كار سهيم بودند، چرا كه اولا اينگونه توطئهها معمولا توسط گروه و جمعيتى طراحى مىشود، سپس به دست فرد معين يا افراد معدودى به اجرا در مىآيد، و ثانيا چون با رضايت و خشنودى ديگران انجام مىگيرد سبب شركت آنها در اين امر مىشود كه رضايت سبب شركت در نتيجه است.
لذا در كلام رسا و گويايى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم:
انما عقر ناقة ثمود رجل واحد فعمهم اللَّه بالعذاب، لما عموه بالرضى، فقال سبحانه:" فَعَقَرُوها فَأَصْبَحُوا نادِمِينَ
":" ناقه ثمود را تنها يك نفر به هلاكت رساند، ولى خداوند همه را مشمول عذاب ساخت، چرا كه همگى به اين امر رضايت دادند، و لذا فرموده است: آنها (همگى) ناقه را هلاك كردند، و سپس از كرده خود همگى پشيمان شدند (اما در زمانى كه پشيمانى سودى نداشت) [١] و به دنبال اين تكذيب و مخالفت شديد خداوند چنان آنها را مجازات كرد كه اثرى از آنان باقى نماند، چنان كه در ادامه همين آيه مىفرمايد:" پروردگارشان به خاطر گناهى كه كرده بودند همه را درهم كوبيد و نابود كرد و سرزمين آنها را صاف و مسطح نمود" (فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاها).
[١]" نهج البلاغه" خطبه ٢٠١.