ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٦٥٣ - بحث روايتى چند روايت مربوط به نزول سوره نصر

بحث روايتى [چند روايت مربوط به نزول سوره نصر]

در مجمع البيان از مقاتل روايت كرده كه گفت: وقتى اين سوره نازل شد، رسول خدا ٦ آن را بر اصحابش قرائت كرد، اصحاب همه خوشحال گشته به يكديگر مژده مى‌دادند، ولى وقتى عباس آن را شنيد گريه كرد، رسول خدا ٦ پرسيد: چرا مى‌گريى عمو؟ عرضه داشت: من خيال مى‌كنم اين سوره خبر مرگ تو را به تو مى‌دهد، يا رسول اللَّه. حضرت فرمود: بله اين سوره همان را مى‌گويد كه تو فهميدى، و رسول خدا ٦ بعد از نزول اين سوره بيش از دو سال زندگى نكرد، و از آن به بعد هم ديگر كسى او را خندان و خوشحال نديد[١].

مؤلف: اين معنا در تعدادى از روايات با عباراتى مختلف آمده.

و بعضى‌[٢] در وجه دلالت سوره بر خبر مرگ آن جناب چنين گفته‌اند كه: اين سوره دلالت دارد بر اينكه رسول خدا ٦ از انجام رسالات خود فارغ شده، آنچه بنا بود انجام دهد انجام داده، و دوران تلاش و مجاهدتش به سر رسيده، و معلوم است كه طبق مثل معروف عند الكمال يرقب الزوال ، هر چيزى كه به حد كمالش رسيد بايد منتظر زوالش بود.

و در همان كتاب از ام سلمه روايت كرده كه گفت: رسول خدا ٦ در اواخر عمرش نمى‌ايستاد و نمى‌نشست و نمى‌آمد و نمى‌رفت، مگر اينكه مى‌گفت:

سبحان اللَّه و بحمده و استغفر اللَّه و اتوب اليه ما علت اين معنا را پرسيديم، فرمود: من بدين عمل مامور شده‌ام، آن گاه اين سوره را مى‌خواند:(إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ)[٣].

مؤلف: و در اين معنا روايات يكى دو تا نيست، البته در بين آنها در اينكه رسول خدا ٦ چه ذكرى مى‌گفته اختلاف هست.

و در عيون به سند خود از حسين بن خالد از حضرت رضا (ع) روايت آورده كه گفت: من از پدرم شنيدم كه از پدرش (ع) حديث كرد كه: اولين سوره‌اى كه از قرآن نازل شد سوره‌(بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ) بود، و آخرين سوره‌اى كه‌

[١] ( ١ و ٢) مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٥٤.

[٢] ( ١ و ٢) مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٥٤.

[٣] مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤٢٦.