ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٣ - بحث روايتى رواياتى در باره نزول آيات سأل سائل بعذاب واقع در باره مردى كه از نصب امير المؤمنين
اشتعال است، و ممكن نيست صفت خود را از دست داده خمود و خاموش گردد، و معناى نزاعة للشوى اين است كه صفت ديگر آن سوزاندن اندامهاى دوزخيان است، و هرگز اثرش در مورد هيچ كسى كه در آن معذب است باطل نمىشود.
(تَدْعُوا مَنْ أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى وَ جَمَعَ فَأَوْعى)- يعنى آتش دوزخ كسانى را مىطلبد كه به دعوت الهى كه آنان را به ايمان به خدا و عبادت او دعوت مىكرد پشت كردند، و به جاى آن اموال را جمع نموده، در گنجينهها نگهدارى مىنمودند، و در راه خدا به سائل و محروم نمىدادند، و اين معنا آن معنايى است كه با سياق استثناى بعدى كه مىفرمايد( إِلَّا الْمُصَلِّينَ) ...(وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ ) تناسب دارد.
بحث روايتى [رواياتى در باره نزول آيات( سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ...) در باره مردى كه از نصب امير المؤمنين ٧ به خلافت به خشم آمده تقاضاى عذاب كرد]
در مجمع البيان مىگويد: سيد ابو احمد براى ما حديث كرد كه حاكم ابو القاسم حسكانى برايم حديثى با ذكر سند از جعفر بن محمد الصادق از پدران بزرگوارش (ع) نقل كرد كه فرمودند: بعد از آنكه رسول خدا ٦ على (ع) را به خلافت نصب كرد و فرمود: من كنت مولاه فعلى مولاه- هر كه من مولاى او هستم على مولاى او است ، خبر به شهرهاى عرب رسيد از آن جمله خبر به گوش نعمان بن حارث فهرى رسيد، از ديار خود حركت نموده به نزد رسول خدا ٦ مشرف شد و عرضه داشت: به ما دستور دادى كه به لا اله الا اللَّه اعتراف كنيم، و نيز به اينكه تو رسول خدايى شهادت دهيم، و دستور دادى جهاد كنيم، حج بجاى آوريم، روزه بگيريم، نماز بخوانيم، و ما هم قبول كرديم، آيا به اين مقدار راضى نشدى تا اينكه اين پسر را به خلافت نصب نموده گفتى: من كنت مولاه فعلى مولاه ، حال بگو بدانم اين از ناحيه خودت بود و يا از ناحيه خداى تعالى؟ فرمود: به آن خدايى سوگند كه به جز او معبودى نيست، اين دستور از ناحيه خدا بود.
نعمان بن حارث برگشت، در حالى كه مىگفت: بار الها اگر اين سخن حق است و از ناحيه تو است پس سنگى از آسمان بر سر ما ببار همين كه سخنش تمام شد خداى تعالى با سنگى آسمانى بر سرش كوبيد و او را در جا كشت، و اين آيه را نازل فرمود:(سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ)[١].
[١] مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٥٢، ط تهران.