ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢١١ - بحث روايتى چند روايت حاكى از مدنى بودن سوره هل اتى

رعايت احترام بتول و قرة العين رسول بوده‌[١].

بحث روايتى [چند روايت حاكى از مدنى بودن سوره هل اتى‌]

در كتاب اتقان سيوطى از بيهقى روايت كرده كه او در كتاب دلائل النبوة خود به سندى كه به عكرمه و حسين بن ابى الحسن داشته روايت كرده كه گفته‌اند: خداى تعالى از قرآن كريم سوره اقرء باسم ربك، و سوره ن و سوره مزمل را در مكه نازل كرد- تا آنجا كه گفته‌اند- و سوره‌هايى كه در مدينه نازل شد عبارتند از سوره ويل للمطففين، بقره، آل عمران، انفال، احزاب، مائده، ممتحنه، نساء، اذا زلزلت، حديد، محمد، رعد، الرحمن، و هل اتى على الانسان،- تا آخر حديث‌[٢].

و در همان كتاب از ابن الضريس روايت آورده كه در كتاب فضائل القرآن به سند خود از عثمان بن عطاء خراسانى، از پدرش از ابن عباس روايت كرده كه گفت: هر وقت آغاز سوره‌اى در مكه نازل مى‌شد، در همان مكه نوشته مى‌شد، آن گاه خداى تعالى هر چه را مى‌خواست به آن اضافه مى‌كرد.

و اولين سوره‌اى كه نازل شد، سوره اقرء باسم ربك، و بعد از آن سوره ن، و سپس سوره مزمل بود- تا آنجا كه گفت- و آن گاه در مدينه سوره بقره، و سپس انفال، و بعد از آن آل عمران، آن گاه احزاب، و سپس ممتحنه، و بعد از آن نساء، و آن گاه اذا زلزلت، و بعد از آن حديد، قتال، رعد، الرحمن، و انسان (دهر) نازل شد- تا آخر حديث‌[٣].

و در همان كتاب از بيهقى روايت كرده كه وى در كتاب دلائل به سند خود از مجاهد از ابن عباس روايت كرده كه گفت: اولين سوره‌اى كه از قرآن بر رسول خدا ٦ نازل شد سوره‌(اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ) بود، و بقيه حديث همان مطالبى است كه در حديث عكرمه و حسين آمده بود، و در حديث عكرمه و حسين سه تا از سوره‌هاى مكى را ساقط كرده‌اند، و آنها عبارتند از سوره فاتحه و اعراف و كهيعص‌[٤].

و در الدر المنثور است كه ابن الضريس و ابن مردويه و بيهقى، از ابن عباس روايت‌

[١] روح المعانى، ج ٢٩، ص ١٥٨، ط بيروت.

[٢] اتقان سيوطى، ص ١٠، ط مصر.

[٣] ( ٣ و ٤) اتقان سيوطى، ص ١١، ط مصر.

[٤] ( ٣ و ٤) اتقان سيوطى، ص ١١، ط مصر.