ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٦٢ - بحث روايتى(رواياتى در ذيل آيات عاملة ناصبة فذكر إنما أنت مذكر و در باره حساب اعمال)

بحث روايتى [ (رواياتى در ذيل آيات‌(عامِلَةٌ ناصِبَةٌ فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ) و در باره حساب اعمال)]

در مجمع البيان آمده كه ابو عبد اللَّه امام صادق (ع) فرمود: هر مسلمان ناصبى كه با على (ع) و دودمانش دشمنى مى‌ورزد، هر چند اهل عبادت و رياضت باشد، سرانجامش به اين آيه است كه مى‌فرمايد:(عامِلَةٌ ناصِبَةٌ تَصْلى‌ ناراً حامِيَةً)[١].

مؤلف: اين روايت را صاحب كتاب ثواب الاعمال هم با ذكر سند نقل كرده، به اين عبارت كه هر ناصبى هر چند اهل عبادت و رياضت باشد سرانجام به اين عاقبت مى‌رسد كه آيه‌(عامِلَةٌ ناصِبَةٌ تَصْلى‌ ناراً حامِيَةً) بيانگر آن است‌[٢].

و در همان كتاب از ابن عباس روايت كرده كه گفت: رسول خدا ٦ فرمود: ضريع چيزى است كه در آتش دوزخ شبيه بخار كه از صمغ صبر تلخ‌تر، و از جيفه متعفن بدبوتر، و از آتش سوزنده‌تر است، و نام ضريع را خداى تعالى بر آن نهاده‌[٣].

و در تفسير قمى در ذيل آيه‌(لا تَسْمَعُ فِيها لاغِيَةً) آمده كه امام فرمود: لاغيه به معناى شوخى و دروغ است. و در معناى جمله‌(لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ) فرمود يعنى تو نه حافظ ايشانى، و نه نويسنده اعمالشان‌[٤].

و در الدر المنثور است كه ابن ابى شيبه، احمد، عبد بن حميد، مسلم، ترمذى، نسايى، ابن ماجه، ابن جرير، حاكم، ابن مردويه، و بيهقى در كتاب الاسماء و الصفات از جابر روايت كرده‌اند كه گفت: رسول خدا ٦ فرمود: من مامور شدم به اينكه با مردم جنگ كنم تا بگويند لا اله الا اللَّه ، همين كه اين كلمه را گفتند از ناحيه من اموال و خونهايشان محفوظ و محترم خواهد بود، و من جز به حق نه مالى از ايشان مى‌ستانم و نه خونى مى‌ريزم، حال چه اينكه گفتن اين كلمه توأم با اعتقاد درونى باشد، و چه صرف لقلقه زبان، حساب اين معنا با خداست، آن گاه اين آيه را قرائت كردند:(فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ)[٥].

[١] مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤٧٩.

[٢] ثواب الاعمال، ص ٢٤٧، ح ٣.

[٣] مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤٧٩.

[٤] تفسير قمى، ج ٢، ص ٤١٨ و ٤١٩.

[٥] الدر المنثور، ج ٦، ص ٣٤٣.