ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٦٤ - مراد از بهتر بودن شب قدر از هزار شب، و منظور از تنزل ملائكه و روح به اذن پروردگارشان من كل أمر
و كلمه من در جمله (مِنْ كُلِّ أَمْرٍ) به گفته بعضى[١] از مفسرين به معناى باء است.
بعضى[٢] ديگر گفتهاند: به معناى خودش است، يعنى ابتداى غايت، ولى سببيت را هم مىرساند، و آيه را چنين معنا مىدهد: ملائكه و روح در آن شب به اذن پروردگارشان و به سبب هر امرى الهى نازل مىشوند .
بعضى[٣] ديگر گفتهاند: باء براى تعليل به غايت است، و معنايش اين است ملائكه و روح در آن شب به اذن پروردگارشان نازل مىشوند، براى خاطر اينكه هر امرى را تدبير كنند .
ليكن حق مطلب اين است كه: مراد از امر، اگر آن امر الهى باشد كه آيه(إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ)[٤] تفسيرش كرده، حرف من براى ابتدا خواهد بود، و در عين حال سببيت را هم مىرساند، و به آيه چنين معنا مىدهد: ملائكه و روح در شب قدر به اذن پروردگارشان نازل مىشوند، در حالى كه نزولشان را ابتدا مىكنند و هر امر الهى را صادر مىنمايند .
و اگر منظور از امر مذكور هر امر كونى و حادثهاى باشد كه بايد واقع گردد، در اين صورت حرف من به معناى لام تعليل خواهد بود، و آيه را چنين معنا مىدهد: ملائكه و روح در آن شب به اذن پروردگارشان نازل مىشوند براى خاطر تدبير امرى از امور عالم.
(سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ) در مفردات گفته: كلمه سلام و سلامت به معناى عارى بودن از آفات ظاهرى و باطنى است[٥].
پس جمله سلام هى اشاره است به اينكه عنايت الهى تعلق گرفته است به اينكه رحمتش شامل همه آن بندگانى بشود كه به سوى او روى مىآورند، و نيز به اينكه در خصوص شب قدر باب نقمتش و عذابش بسته باشد، به اين معنا كه عذابى جديد نفرستد. و لازمه اين معنا آن است كه طبعا در آن شب كيد شيطانها هم مؤثر واقع نشود، هم چنان كه در بعضى از روايات هم به اين معنا اشاره رفته است.
[١] ( ١ و ٢ و ٣) روح المعانى، ج ٣٠، ص ١٩٦.
[٢] ( ١ و ٢ و ٣) روح المعانى، ج ٣٠، ص ١٩٦.
[٣] ( ١ و ٢ و ٣) روح المعانى، ج ٣٠، ص ١٩٦.
[٤] فرمان نافذ خدا( در عالم) چنين است كه وقتى اراده خلقت چيزى را بكند به محض اينكه بگويد باش، موجود مىشود. سوره يس، آيه ٨٢.
[٥] مفردات راغب، ماده سلم .