ترجمه تفسیر المیزان
(١)
(70) سوره معارج مكى است و چهل و چهار آيه دارد(44)
٣ ص
(٢)
سوره المعارج(70) آيات 1 تا 18
٣ ص
(٣)
ترجمه آيات
٣ ص
(٤)
بيان آيات مضامين سوره مباركه معارج و مكى يا مدنى بودن آنها
٤ ص
(٥)
مراد از سؤال سائل بعذاب واقع
٦ ص
(٦)
مقصود از توصيف خداى تعالى به ذى المعارج
٧ ص
(٧)
منظور از عروج ملائكه و روح در روز قيامت به سوى خدا
٨ ص
(٨)
مراد از اينكه كفار عذاب قيامت را دور مىبينند و خداوند نزديك مىبيند
٩ ص
(٩)
بيان سختى روز قيامت بر گنهكاران به نحوى كه از فرزندان و كسان خود حالى نمىپرسند و حتى آرزو مىكنند آنها را فدايى خود كنند
١٠ ص
(١٠)
بحث روايتى رواياتى در باره نزول آيات سأل سائل بعذاب واقع در باره مردى كه از نصب امير المؤمنين
١٣ ص
(١١)
چند روايت ديگر در ذيل آيات مربوط به طول روز قيامت و احوال آن روز
١٤ ص
(١٢)
سوره المعارج(70) آيات 19 تا 35
١٦ ص
(١٣)
ترجمه آيات
١٦ ص
(١٤)
بيان آيات
١٧ ص
(١٥)
توضيح راجع به صفت حرص و هلع و تقسيم آن به حرص خدادادى كه مفيد و مطلوب است و حرص بشرى كه انحرافى و مذموم مىباشد
١٨ ص
(١٦)
اوصاف نمازگزارانى كه از هلوع بودن استثنا شدهاند
٢١ ص
(١٧)
توضيحى راجع به توصيف مؤمنين به اينكه از عذاب پروردگارشان بيمنا كند
٢٢ ص
(١٨)
مقصود از مراعات امانات و عهد و مراد از محافظت بر صلاة
٢٣ ص
(١٩)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته راجع به نماز، حق سائل و محروم، و )
٢٥ ص
(٢٠)
سوره المعارج(70) آيات 36 تا 44
٢٧ ص
(٢١)
ترجمه آيات
٢٧ ص
(٢٢)
بيان آيات
٢٨ ص
(٢٣)
توضيح معناى آيه فما ل الذين كفروا قبلك مهطعين و بيان اينكه مراد از الذين كفروا منافقينى هستند كه اطراف پيامبر
٢٩ ص
(٢٤)
چند وجه در معناى إنا خلقناهم مما يعلمون
٣١ ص
(٢٥)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)
٣٥ ص
(٢٦)
(71) سوره نوح مكى است و بيست و هشت آيه دارد(28)
٣٧ ص
(٢٧)
سوره نوح(71) آيات 1 تا 24
٣٧ ص
(٢٨)
ترجمه آيات
٣٨ ص
(٢٩)
بيان آيات
٣٩ ص
(٣٠)
دعوت نوح
٣٩ ص
(٣١)
بيان منظور از بعضى گناهان كه با ايمان آمرزيده مىشود(يغفر لكم من ذنوبكم) و اشاره به اينكه وسعت آمرزش گناهان به مقدار وسعت ايمان و عمل صالح است
٤٠ ص
(٣٢)
شرح مفاد آيه و يؤخركم إلى أجل مسمى كه مىگويد اگر عبادت و تقوى و اطاعت پيشه كنيد خدا اجل غير مسمايتان را تا اجل مسمى تاخير مىاندازد
٤٢ ص
(٣٣)
اثر استغفار از گناهان در رفع مصائب و بلايا و فتح باب نعمتها
٤٥ ص
(٣٤)
معناى آيه ما لكم لا ترجون لله وقارا و بيان احتجاجى كه بر ربوبيت و معبود بودن خداى تعالى متضمن است
٤٦ ص
(٣٥)
اشاره به وجه اينكه ماه را نور در آسمانها، و خورشيد را چراغ ناميد و مراد از اينكه فرمود شما را چون نبات از زمين رويانيد
٤٩ ص
(٣٦)
شكوه دو باره نوح
٥٠ ص
(٣٧)
بحث روايتى رواياتى در باره اينكه استغفار سبب وسعت رزق و نعمت مىشود، مراد از لا ترجون لله وقارا ، تبعيت قوم نوح
٥١ ص
(٣٨)
سوره نوح(71) آيات 25 تا 28
٥٤ ص
(٣٩)
ترجمه آيات
٥٤ ص
(٤٠)
بيان آيات
٥٥ ص
(٤١)
اشاره به دلالت جمله أغرقوا فأدخلوا نارا بر وجود برزخ، و بيان تتمه نفرين نوح
٥٥ ص
(٤٢)
(72) سوره جن مكى است و بيست و هشت آيه دارد(28)
٥٧ ص
(٤٣)
سوره الجن(72) آيات 1 تا 17
٥٧ ص
(٤٤)
ترجمه آيات
٥٧ ص
(٤٥)
بيان آيات
٥٩ ص
(٤٦)
گفتارى پيرامون جن(آنچه در باره جن در آيات قرآن آمده است)
٦٠ ص
(٤٧)
بيان
٦١ ص
(٤٨)
وجوه مختلف در باره قرائت ان به فتح همزه - در و أنه تعالى جد ربنا و آيات بعد از آن كه حكايت سخنان جنيان است بعد از ايمان آوردنشان
٦١ ص
(٤٩)
مراد از پناهنده شدن مردانى از انس به مردانى از جن در آيه و أنه كان رجال من الإنس يعوذون برجال من الجن
٦٤ ص
(٥٠)
مفاد آيه و أنا لمسنا السماء و آيه و أنا كنا نقعد منها كه از ممنوع شدن جنيان از صعود به آسمان و استراق سمع، همزمان با بعثت پيامبر اسلام
٦٦ ص
(٥١)
توضيح معناى اينكه مؤمنان جنى گفتند و أنا منا الصالحون و منا دون ذلك كنا طرائق قددا
٦٨ ص
(٥٢)
استقامت بر طريقه اسلام وسعت رزق، و اعراض از ياد خدا عذاب رو به فزونى در پى دارد
٧١ ص
(٥٣)
بحث روايتى(رواياتى در باره استماع جن از رسول خدا، بيعت آنها با پيامبر
٧٢ ص
(٥٤)
سوره الجن(72) آيات 18 تا 28
٧٥ ص
(٥٥)
ترجمه آيات
٧٥ ص
(٥٦)
بيان آيات
٧٦ ص
(٥٧)
وجوه مختلف در باره مراد از اينكه مساجد از آن خدا است(و أن المساجد لله )
٧٧ ص
(٥٨)
مراد از كسانى كه چون پيامبر
٧٨ ص
(٥٩)
بيان موقعيت پيامبر
٧٩ ص
(٦٠)
علم غيب بالاصالة از آن خدا است و بالتبع و به تعليم الهى ديگران هم مىتوانند آن را دارا شوند
٨٣ ص
(٦١)
احتمالات و وجوه مختلف در باره معناى آيه فإنه يسلك من بين يديه و من خلفه رصدا كه سلوك رصد در پيش رو و پشت سر رسول
٨٣ ص
(٦٢)
چهار مطلب كه از سه آيه اخير مورد بحث استفاده مىشود
٨٦ ص
(٦٣)
مستثنيات از عموم فلا يظهر على غيبه أحدا
٨٧ ص
(٦٤)
معصوم بودن انبياء و رسل در گرفتن، حفظ و ابلاغ وحى به زبان و به عمل
٨٨ ص
(٦٥)
بحث روايتى(رواياتى راجع به جمله أن المساجد لله و اينكه پيغمبر
٩٠ ص
(٦٦)
(73) سوره مزمل مكى است و بيست آيه دارد(20)
٩٢ ص
(٦٧)
سوره المزمل(73) آيات 1 تا 19
٩٢ ص
(٦٨)
ترجمه آيات
٩٢ ص
(٦٩)
بيان آيات
٩٣ ص
(٧٠)
مفاد خطاب يا أيها المزمل
٩٤ ص
(٧١)
چند وجه در معناى آيه قم الليل إلا قليلا
٩٥ ص
(٧٢)
بيان جهات مختلف سنگين بودن قرآن(إنا سنلقي عليك قولا ثقيلا) و چند وجه در اين باره
٩٦ ص
(٧٣)
چند قول در معناى دو آيه إن ناشئة الليل هي أشد وطئا و أقوم قيلا إن لك في النهار سبحا طويلا
٩٩ ص
(٧٤)
مقصود از ذكر در خطاب و اذكر اسم ربك
١٠٠ ص
(٧٥)
معناى اينكه فرمود خدا را وكيل بگير
١٠٣ ص
(٧٦)
تهديد تكذيب كنندگان صاحب نعمت
١٠٤ ص
(٧٧)
هشدار به كفار با اشاره به هلاكت فرعون بر اثر نافرمانى از فرستاده خدا
١٠٦ ص
(٧٨)
بحث روايتى رواياتى در باره نزول آيات يا أيها المزمل قم الليل إلا قليلا
١٠٨ ص
(٧٩)
چند روايت در باره مراد از ترتيل قرآن و آداب تلاوت قرآن
١١١ ص
(٨٠)
رواياتى راجع به كيفيت نزول وحى بر رسول الله
١١٢ ص
(٨١)
مراد از تبتل به سوى خدا(و تبتل إليه تبتيلا)
١١٣ ص
(٨٢)
سوره المزمل(73) آيه 20
١١٤ ص
(٨٣)
ترجمه آيات
١١٤ ص
(٨٤)
بيان آيه
١١٥ ص
(٨٥)
زمان نزول اين آيه شريفه كه متضمن تخفيف دستور قيام در دو ثلث شب يا نصف يا ثلث آن است
١١٥ ص
(٨٦)
آيه شريفه مربوط به حكم شب زندهدارى مفاد آيات اول سوره را نسخ نمىكند بلكه تخفيف مىدهد
١١٧ ص
(٨٧)
بحث روايتى(روايتى در باره تخفيف تهجد شبانه، قرائت قرآن، تجارت، قرض به خدا، و )
١٢٠ ص
(٨٨)
(74) سوره مدثر مكى است و پنجاه و شش آيه دارد(56)
١٢٢ ص
(٨٩)
سوره المدثر(74) آيات 1 تا 7
١٢٢ ص
(٩٠)
ترجمه آيات
١٢٢ ص
(٩١)
بيان آيات
١٢٢ ص
(٩٢)
جمع بين روايات مختلف در باره زمان نزول سوره مباركه مدثر
١٢٣ ص
(٩٣)
معناى خطاب يا أيها المدثر
١٢٣ ص
(٩٤)
معناى تكبير و فرق آن با تسبيح
١٢٥ ص
(٩٥)
اقوال مختلف در باره مراد از تطهير جامعهها(و ثيابك فطهر)
١٢٦ ص
(٩٦)
چند وجه در معناى آيه و لا تمنن تستكثر و و لربك فاصبر
١٢٨ ص
(٩٧)
بحث روايتى(رواياتى در باره نزول سوره مدثر و بعضى آيات نخست آن)
١٢٩ ص
(٩٨)
سوره المدثر(74) آيات 8 تا 31
١٣١ ص
(٩٩)
ترجمه آيات
١٣١ ص
(١٠٠)
بيان آيات
١٣٣ ص
(١٠١)
تركيب نحوى آيه فذلك يومئذ يوم عسير على الكافرين غير يسير
١٣٣ ص
(١٠٢)
وصف حال وليد بن مغيره و تكذيب نمودن او، و اخبار از در انداختنش به دوزخ
١٣٥ ص
(١٠٣)
مقصود از توصيف سقر به اينكه لا تبقي و لا تذر
١٣٧ ص
(١٠٤)
مراد از نوزده نفر موكلان بر جهنم و اينكه فرمود و ما جعلنا عدتهم إلا فتنة
١٣٨ ص
(١٠٥)
دنباله بحثى كه پيرامون نفاق داشتيم و بيان اينكه انگيزههاى نفاق قبل از هجرت نيز وجود داشته است
١٤١ ص
(١٠٦)
بحث روايتى(رواياتى در باره آنچه وليد بن مغيره در باره قرآن گفت، و نزول آيات گذشته در باره او)
١٤٣ ص
(١٠٧)
سوره المدثر(74) آيات 32 تا 48
١٤٧ ص
(١٠٨)
ترجمه آيات
١٤٧ ص
(١٠٩)
بيان آيات
١٤٨ ص
(١١٠)
چند وجه در باره مقصود از إنها لإحدى الكبر و نذيرا للبشر
١٤٩ ص
(١١١)
معناى اينكه فرمود كل نفس بما كسبت رهينة و مراد از استثناء إلا أصحاب اليمين
١٥٠ ص
(١١٢)
مقصود از يقين كه در جواب مجرمين به سؤال بهشتيان(ما سلككم في سقر) آمده است
١٥٢ ص
(١١٣)
سوره المدثر(74) آيات 49 تا 56
١٥٥ ص
(١١٤)
ترجمه آيات
١٥٥ ص
(١١٥)
بيان آيات
١٥٦ ص
(١١٦)
تشبيه كفار اعراض كننده از قرآن، به گورخران رميده از شير، و بيان انگيزه آنان در تكذيب
١٥٦ ص
(١١٧)
بحث روايتى چند روايت در باره مراد از اينكه كفار مىخواستند به هر كدام صحفى منشره داده شود
١٥٩ ص
(١١٨)
رواياتى در باره معناى هو أهل التقوى و أهل المغفرة
١٦١ ص
(١١٩)
(75) سوره قيامت مكى است و چهل آيه دارد(40)
١٦٢ ص
(١٢٠)
سوره القيامة(75) آيات 1 تا 15
١٦٢ ص
(١٢١)
ترجمه آيات
١٦٢ ص
(١٢٢)
بيان آيات
١٦٣ ص
(١٢٣)
مقصود از نفس لوامه كه بدان قسم ياد شده است
١٦٣ ص
(١٢٤)
آزادى طلبى انسان براى انجام هر كار دلخواه، انگيزه تكذيب قيامت و پرستش انكار آميز از زمان آن است
١٦٥ ص
(١٢٥)
اشاره به اينكه جستجوى گريزگاه در قيامت از باب ظهور ملكات آدمى است، و بيان مراد از اينكه در روز قيامت مستقر انسان فقط به سوى پروردگار است
١٦٧ ص
(١٢٦)
وجوهى كه در باره مقصود از بما قدم و أخر گفته شده است
١٦٨ ص
(١٢٧)
مراد از اينكه انسان بر نفس خود بصيرة است
١٦٩ ص
(١٢٨)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته نفس لوامه، و جدان، و )
١٧٠ ص
(١٢٩)
سوره القيامة(75) آيات 16 تا 40
١٧٢ ص
(١٣٠)
ترجمه آيات
١٧٢ ص
(١٣١)
بيان آيات
١٧٣ ص
(١٣٢)
مقصود از نهى لا تحرك به لسانك لتعجل به و مراد از إن علينا جمعه و قرآنه
١٧٤ ص
(١٣٣)
وجوهى در معناى آيه فإذا قرأناه فاتبع قرآنه و آيه ثم إن علينا بيانه
١٧٥ ص
(١٣٤)
دو وجه ديگرى كه در باره مفاد آيات لا تحرك به لسانك لتعجل به گفته شده است
١٧٦ ص
(١٣٥)
وصف حال طائفهاى كه در قيامت گشاده رويند و توصيفى در مورد انحصار مستفاد از آيه إلى ربها ناظرة
١٧٨ ص
(١٣٦)
حكايت حال احتضار طائفهاى ديگر كه در قيامت گرفته رويند، و مراد از جمله و التفت الساق بالساق
١٨٠ ص
(١٣٧)
مراد از اينكه در قيامت مساق به سوى پروردگار است
١٨١ ص
(١٣٨)
وجوه مختلف در باره معناى آيه أولى لك فأولى ثم أولى لك فأولى
١٨٢ ص
(١٣٩)
بحث روايتى چند روايت در باره نزول آيات لا تحرك به لسانك
١٨٤ ص
(١٤٠)
رواياتى در معناى آيه إلى ربها ناظرة
١٨٥ ص
(١٤١)
رواياتى در توضيح آيات مربوط به دم مرگ، أولى لك فأولى ، ا يحسب الانسان ان يترك سدى و قدرت خداوند بر احياء اموات
١٨٧ ص
(١٤٢)
(76) سوره دهر مدنى است و سى و يك آيه دارد(31)
١٩٠ ص
(١٤٣)
سوره الإنسان(76) آيات 1 تا 22
١٩٠ ص
(١٤٤)
ترجمه آيات
١٩١ ص
(١٤٥)
بيان آيات اشاره به مضامين سوره مباركه دهر
١٩٢ ص
(١٤٦)
مراد از اينكه انسان شىء مذكورى نبوده، و احتجاجى كه اين بيان متضمن است
١٩٣ ص
(١٤٧)
مقصود از ابتلاء انسان(نبتليه) و آنچه از تفريع فجعلناه سميعا بصيرا بر آن استفاده مىشود
١٩٤ ص
(١٤٨)
معناى شكر و كفر و دو نكتهاى كه از آيه إنا هديناه السبيل إما شاكرا و إما كفورا استفاده مىشود
١٩٥ ص
(١٤٩)
فرق بين هدايت تكوينى و هدايت تشريعى و بيان اينكه فطرت و خلقت آدمى شاهد بر حق و واجب الاتباع بودن دعوت تشريعى الهى است
١٩٦ ص
(١٥٠)
مراد از ابرار ، و صفات ايشان
١٩٩ ص
(١٥١)
توضيحى در مورد تنعم ابرار و نوشيدنشان از چشمهاى كه يشرب بها عباد الله
٢٠٠ ص
(١٥٢)
مفاد، سبب و محل نزول آيه و يطعمون الطعام على حبه
٢٠٢ ص
(١٥٣)
معناى اينكه عملى به خاطر وجه الله انجام شود
٢٠٤ ص
(١٥٤)
وصف نعمتهاى بهشتى ابرار كه در مقابل صبرشان در راه خدا داده شدهاند
٢٠٦ ص
(١٥٥)
اشاره به وجه اينكه در شمار نعم بهشتى ابرار، از حور العين نام برده نشده است
٢١٠ ص
(١٥٦)
بحث روايتى چند روايت حاكى از مدنى بودن سوره هل اتى
٢١١ ص
(١٥٧)
رواياتى راجع به نزول سوره هل اتى در شان امير المؤمنين و فاطمه
٢١٢ ص
(١٥٨)
چند روايت از طرق عامه دال بر حضور مردى سياه نزد رسول الله
٢١٤ ص
(١٥٩)
رد سخن يكى از مفسرين دائر بر اينكه سوره هل اتى مكى است
٢١٦ ص
(١٦٠)
رواياتى در بيان معناى جمله لم يكن شيئا مذكورا
٢١٨ ص
(١٦١)
رواياتى ديگر در ذيل برخى آيات گذشته إنا هديناه السبيل ، عينا يشرب بها عباد الله ، و يطعمون الطعام و
٢١٩ ص
(١٦٢)
گفتارى در اينكه قرآن كريم چه هويتى براى انسان قائل است(در ذيل آيه هل أتى على الإنسان حين من الدهر لم يكن شيئا مذكورا )
٢٢١ ص
(١٦٣)
سوره الإنسان(76) آيات 23 تا 31
٢٢٤ ص
(١٦٤)
ترجمه آيات
٢٢٤ ص
(١٦٥)
بيان آيات
٢٢٥ ص
(١٦٦)
امر به صبر و نهى از اطاعت از فساق و كفار
٢٢٦ ص
(١٦٧)
معناى آيه نحن خلقناهم و شددنا أسرهم كه متضمن دفع يك توهم در مورد قدرت خداى تعالى است
٢٢٨ ص
(١٦٨)
اشاره به اينكه مشيت بنده موقوف بر مشيت خدا است(و ما تشاؤن إلا أن يشاء الله)
٢٢٩ ص
(١٦٩)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته از جمله و ما تشاؤن )
٢٣٠ ص
(١٧٠)
(77) سوره مرسلات مكى است و پنجاه آيه دارد(50)
٢٣٢ ص
(١٧١)
سوره المرسلات(77) آيات 1 تا 15
٢٣٢ ص
(١٧٢)
ترجمه آيات
٢٣٢ ص
(١٧٣)
بيان آيات
٢٣٣ ص
(١٧٤)
مراد از قسم و المرسلات عرفا ، و الناشرات نشرا و سوگندهاى ديگر آغاز سوره مباركه مرسلات براى تاكيد وقوع قيامت
٢٣٤ ص
(١٧٥)
گفتارى پيرامون سوگند ياد كردن خداى تعالى در قرآن
٢٣٧ ص
(١٧٦)
بيان
٢٣٨ ص
(١٧٧)
حوادث و نشانههاى قيامت كه حاكى از تغاير نظام اخروى و نظام دنيوى در همه شؤون است
٢٣٨ ص
(١٧٨)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)
٢٤١ ص
(١٧٩)
سوره المرسلات(77) آيات 16 تا 50
٢٤٣ ص
(١٨٠)
ترجمه آيات
٢٤٤ ص
(١٨١)
بيان آيات بيان احتجاجاتى بر يگانگى خداوند در ربوبيت، و بر اثبات يوم الفصل كه از آيه أ لم نهلك الأولين و آيات بعد از آن استفاده مىشود
٢٤٥ ص
(١٨٢)
وصف عذابى كه مكذبان قيامت در آن روز به سوى آن روانه مىشوند
٢٤٧ ص
(١٨٣)
مقصود از ركوع در آيه و إذا قيل لهم اركعوا لا يركعون و وجه اتصال اين آيه با آيات قبل
٢٥١ ص
(١٨٤)
بحث روايتى(چند روايت در ذيل برخى آيات گذشته)
٢٥٢ ص
(١٨٥)
(78) سوره نبا مكى است و چهل آيه دارد(40)
٢٥٥ ص
(١٨٦)
سوره النبإ(78) آيات 1 تا 16
٢٥٥ ص
(١٨٧)
ترجمه آيات
٢٥٥ ص
(١٨٨)
بيان آيات
٢٥٦ ص
(١٨٩)
بيان اينكه مقصود از نبا عظيم قيامت و تسائل از آن در بين مشركين بوده است(عم يتساءلون )
٢٥٧ ص
(١٩٠)
مراد از اختلاف مشركين در باره معاد
٢٥٨ ص
(١٩١)
بيان احتجاج و استدلال بر ثبوت بعث و جزا، مستفاد از آيات أ لم نجعل الأرض مهادا
٢٥٩ ص
(١٩٢)
معناى اينكه فرمود كوهها را ميخها قرار داديم و ازواج خلقتان كرديم ، و خوابتان را سبات قرار داديم و
٢٦١ ص
(١٩٣)
بحث روايتى(رواياتى در بيان برخى آيات گذشته)
٢٦٤ ص
(١٩٤)
سوره النبإ(78) آيات 17 تا 40
٢٦٦ ص
(١٩٥)
ترجمه آيات
٢٦٦ ص
(١٩٦)
بيان آيات
٢٦٨ ص
(١٩٧)
اوصاف قيامت، نبا عظيمى كه واقع خواهد شد
٢٦٨ ص
(١٩٨)
توضيحى پيرامون به راه انداخته شدن كوهها و سراب شدنشان(و سيرت الجبال فكانت سرابا)
٢٦٩ ص
(١٩٩)
معناى احقاب كه در باره ماندن طاغيان در جهنم فرمود لابثين فيها أحقابا
٢٧١ ص
(٢٠٠)
اشاره به مطابقت جزا با اعمال، اعمالى كه ثبت و ضبط شدهاند
٢٧٣ ص
(٢٠١)
پاداش نيك متقين نعمتهاى بهشتى
٢٧٤ ص
(٢٠٢)
بيان مقصود از اينكه فرمود لا يملكون منه خطابا
٢٧٦ ص
(٢٠٣)
مراد از روح در يوم يقوم الروح و الملائكة
٢٧٧ ص
(٢٠٤)
منظور از كسانى كه در قيامت لا يتكلمون و مراد از استثناء إلا من أذن له الرحمن
٢٧٨ ص
(٢٠٥)
گفتارى در اينكه روح در قرآن به چه معنا است گفتارى در باره معناى روح و مراتب آن در قرآن
٢٨٠ ص
(٢٠٦)
بيان
٢٨٤ ص
(٢٠٧)
بحث روايتى رواياتى در باره معناى احقاب ، مراد از روح ، و در ذيل آيات گذشته
٢٨٥ ص
(٢٠٨)
ما هستيم آنها كه در قيامت اجازه سخن داشته شفاعت مىكنيم
٢٨٧ ص
(٢٠٩)
(79) سوره نازعات مكى است و چهل و شش آيه دارد(46)
٢٨٨ ص
(٢١٠)
سوره النازعات(79) آيات 1 تا 41
٢٨٨ ص
(٢١١)
ترجمه آيات
٢٨٩ ص
(٢١٢)
بيان آيات
٢٩٠ ص
(٢١٣)
اقوال مختلف در باره مراد از پنج سوگند آغاز سوره نازعات و النازعات غرقا و الناشطات نشطا
٢٩٠ ص
(٢١٤)
بيان اينكه در اين پنج سوگند به ملائكه سوگند ياد شده است
٢٩٤ ص
(٢١٥)
گفتارى پيرامون واسطه بودن ملائكه در تدبير(در ذيل آيه فالمدبرات أمرا)
٢٩٦ ص
(٢١٦)
عدم منافات بين واسطه بودن ملائكه و استناد حوادث به ايشان، با استناد آنها به خداى تعالى و به اسباب ظاهرى
٢٩٨ ص
(٢١٧)
(بيان) معناى اينكه در باره قيامت فرمود يوم ترجف الراجفة تتبعها الرادفة
٢٩٩ ص
(٢١٨)
حكايت سخن كفار در استبعاد معاد
٣٠٠ ص
(٢١٩)
داستان موسى
٣٠٢ ص
(٢٢٠)
معناى هل لك إلى أن تزكى و أهديك إلى ربك فتخشى كه موسى
٣٠٤ ص
(٢٢١)
مراد فرعون از اينكه خطاب به مردم مصر گفت أنا ربكم الأعلى
٣٠٥ ص
(٢٢٢)
چند وجه در معناى فأخذه الله نكال الآخرة و الأولى
٣٠٦ ص
(٢٢٣)
رفع استبعاد معاد در خطاب و استفهام توبيخى أ أنتم أشد خلقا أم السماء بناها
٣٠٧ ص
(٢٢٤)
تسميه قيامت به الطامة الكبرى
٣٠٩ ص
(٢٢٥)
تقسيم مردم به دو دسته طاغى دوزخى، و خائف از مقام پروردگار كه بهشت ماواى او است و بيان ضابطه براى صفات هر يك
٣١٠ ص
(٢٢٦)
لوازم و آثار طغيان و خوف از مقام رب
٣١١ ص
(٢٢٧)
مقصود از مقام پروردگار و خوف از آن
٣١٢ ص
(٢٢٨)
بحث روايتى(رواياتى در باره سوگندهاى سوره نازعات، استبعاد معاد توسط كفار، خوف از مقام پروردگار، پيروى از هوى)
٣١٣ ص
(٢٢٩)
سوره النازعات(79) آيات 42 تا 46
٣١٦ ص
(٢٣٠)
ترجمه آيات
٣١٦ ص
(٢٣١)
بيان آيات
٣١٦ ص
(٢٣٢)
چند وجه در معناى اينكه بعد از حكايت سؤال مشركين از زمان وقوع قيامت فرمود فيم أنت من ذكراها
٣١٧ ص
(٢٣٣)
آنچه از آيه إلى ربك منتهاها كه در مقام تعليل عدم علم پيامبر
٣١٨ ص
(٢٣٤)
مفاد آيه كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا إلا عشية أو ضحاها كه در قالب تمثيل نزديكى قيامت را بيان مىكند
٣٢٠ ص
(٢٣٥)
بحث روايتى(چند روايت راجع به سؤال مردم از زمان وقوع قيامت و جواب خداى تعالى)
٣٢١ ص
(٢٣٦)
(80) سوره عبس مكى است و چهل و دو آيه دارد(42)
٣٢٣ ص
(٢٣٧)
سوره عبس(80) آيات 1 تا 16
٣٢٣ ص
(٢٣٨)
ترجمه آيات
٣٢٣ ص
(٢٣٩)
بيان آيات اشاره به شان نزول اين آيات و غرض سوره كه عبارتست از عتاب هر كس كه ثروتمندان را بر ضعفاء و مساكين مقدم مىدارد
٣٢٤ ص
(٢٤٠)
خبرى عتاب آميز حاكى از روى گرداندن از يك مرد نابينا و عنايت و توجه به توانگران
٣٢٥ ص
(٢٤١)
مقصود از اينكه در باره قرآن فرمود في صحف مكرمة
٣٢٨ ص
(٢٤٢)
اشاره به اينكه ملائكهاى مخصوص، سفراى وحى و - تحت امر جبرئيل - متصدى حمل و ابلاغ آن به پيامبران بودهاند
٣٢٩ ص
(٢٤٣)
بحث روايتى رواياتى حاكى از اعراض پيامبر
٣٣٠ ص
(٢٤٤)
بيان اينكه آيات عتاب به روشنى متوجه پيامبر
٣٣١ ص
(٢٤٥)
روايتى ديگر حاكى از نزول آيات عتاب در مورد مردى از بنى اميه
٣٣٢ ص
(٢٤٦)
سوره عبس(80) آيات 17 تا 42
٣٣٤ ص
(٢٤٧)
ترجمه آيات
٣٣٤ ص
(٢٤٨)
بيان آيات
٣٣٥ ص
(٢٤٩)
معناى آيه قتل الإنسان ما أكفره و مراد از كفر در آن
٣٣٦ ص
(٢٥٠)
نفى عذر از بشر در كفر ورزيدن و استكبارش، با بيان حقارت و ناچيزى مبدأ خلقت او و
٣٣٧ ص
(٢٥١)
اشاره به عدم منافات اينكه خلقت و تقدير از ناحيه خدا است با مختار بودن انسان
٣٣٨ ص
(٢٥٢)
مراد از اينكه فرمود خدا انسان را إقبار(دفن) كرد - ثم أماته فأقبره -
٣٣٩ ص
(٢٥٣)
معناى آيه كلا لما يقض ما أمره كه متضمن ملامت انسانهاى مبتلا به كفر است
٣٤٠ ص
(٢٥٤)
انسان با نظر در طعام خود(كه يكى از نعم بى شمار الهى است) سعه تدبير ربوبى را مشاهده خواهد كرد
٣٤١ ص
(٢٥٥)
اشاره به شدت و سختى روز قيامت به نحوى كه انسان حتى از كسان و نزديكانش مىگريزد
٣٤٣ ص
(٢٥٦)
بحث روايتى(رواياتى در باره قتل الإنسان ما أكفره ، جهل ابو بكر، و عمر به معناى ابا ، شدت روز قيامت و )
٣٤٤ ص
(٢٥٧)
(81) سوره تكوير مكى است و بيست و نه آيه دارد(29)
٣٤٧ ص
(٢٥٨)
سوره التكوير(81) آيات 1 تا 14
٣٤٧ ص
(٢٥٩)
ترجمه آيات
٣٤٧ ص
(٢٦٠)
بيان آيات حوادث و وقايع زمان وقوع قيامت
٣٤٨ ص
(٢٦١)
مراد از اينكه در باره قيامت فرمود و إذا العشار عطلت و إذا الوحوش حشرت
٣٤٩ ص
(٢٦٢)
وجه اينكه فرمود از دختران زنده به گور شده پرسيده مىشود بأي ذنب قتلت
٣٥٠ ص
(٢٦٣)
بحث روايتى(رواياتى در معناى آيات گذشته)
٣٥٢ ص
(٢٦٤)
سوره التكوير(81) آيات 15 تا 29
٣٥٤ ص
(٢٦٥)
ترجمه آيات
٣٥٤ ص
(٢٦٦)
بيان آيات
٣٥٥ ص
(٢٦٧)
مراد از الخنس الجوار الكنس كه بدانها قسم ياد فرموده است
٣٥٥ ص
(٢٦٨)
معناى و الليل إذا عسعس و الصبح إذا تنفس
٣٥٦ ص
(٢٦٩)
مدح و توصيف جبرئيل به شش صفت
٣٥٧ ص
(٢٧٠)
وجه اينكه فرمود صاحب شما ديوانه نيست
٣٥٨ ص
(٢٧١)
مراد از اينكه رسول الله
٣٥٩ ص
(٢٧٢)
دفع هر گونه شبهه و ترديد در باره حقانيت قرآن و اينكه آن كتاب هدايت است
٣٦٠ ص
(٢٧٣)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)
٣٦١ ص
(٢٧٤)
(82) سوره انفطار مكى است و نوزده آيه دارد(19)
٣٦٤ ص
(٢٧٥)
سوره الانفطار(82) آيات 1 تا 19
٣٦٤ ص
(٢٧٦)
ترجمه آيات
٣٦٤ ص
(٢٧٧)
بيان آيات
٣٦٥ ص
(٢٧٨)
مراد از اينكه در قيامت هر نفسى به آنچه مقدم و مؤخر داشته عالم مىشود
٣٦٦ ص
(٢٧٩)
مفاد استفهام توبيخى يا أيها الإنسان ما غرك بربك الكريم و آنچه وصف كريم افاده مىكند
٣٦٨ ص
(٢٨٠)
ملائكه به افعال و نيات ما علم دارند و بر هر كس دو ملك مامور ثبت و كتابت اعمال اويند
٣٧٢ ص
(٢٨١)
در قيامت رابطه تاثير و تاثر اسباب عادى از بين مىرود
٣٧٣ ص
(٢٨٢)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل علمت نفس ما قدمت و أخرت ، و إن عليكم لحافظين و و الأمر يومئذ لله )
٣٧٤ ص
(٢٨٣)
(83) سوره مطففين مكى يا مدنى است و سى و شش آيه دارد(36)
٣٧٧ ص
(٢٨٤)
سوره المطففين(83) آيات 1 تا 21
٣٧٧ ص
(٢٨٥)
ترجمه آيات
٣٧٧ ص
(٢٨٦)
بيان آيات
٣٧٨ ص
(٢٨٧)
چند وجه در باره اينكه در توصيف مطففين به الذين إذا اكتالوا على الناس يستوفون خريدن به وزن گفته نشده
٣٧٩ ص
(٢٨٨)
احتمال بر انگيخته شدن بعد از مرگ براى اجتناب از محرمات كافى است
٣٨٠ ص
(٢٨٩)
توضيح مفردات و جملات آيات كلا إن كتاب الفجار لفي سجين
٣٨١ ص
(٢٩٠)
اقوال مفسرين در بيان مراد از مفردات و جملات اين آيات
٣٨٣ ص
(٢٩١)
گناه زياد و مستمر، سر انجام انسان را به تكذيب روز جزا منتهى مىكند
٣٨٤ ص
(٢٩٢)
اعمال زشت صفا و جلاى نفس را تيره كرده به آن نقش و صورتى مىدهند كه از درك حق مانع مىگردد
٣٨٥ ص
(٢٩٣)
معناى عليين كه فرمود كتاب ابرار در آن است و چند قول در اين باره
٣٨٦ ص
(٢٩٤)
مراد از مقربون و اينكه ايشان عليين را مىبينند
٣٨٧ ص
(٢٩٥)
بحث روايتى(رواياتى راجع به نزول سوره مطففين ، در عليين بودن كتاب ابرار و در سجين بودن كتاب فجار، و فساد و رين قلب بر اثر ارتكاب گناه)
٣٨٨ ص
(٢٩٦)
سوره المطففين(83) آيات 22 تا 36
٣٩١ ص
(٢٩٧)
ترجمه آيات
٣٩١ ص
(٢٩٨)
بيان آيات جلالت قدر ابرار و نعمتهاى بهشتى ايشان
٣٩٢ ص
(٢٩٩)
توجيه نحوى توالى دو حرف عطف در و في ذلك فليتنافس المتنافسون
٣٩٣ ص
(٣٠٠)
خنده مؤمنان به كفار در روز جزا در مقابل خنده آن مجرمان به مؤمنان در دنيا
٣٩٥ ص
(٣٠١)
بحث روايتى(چند روايت حاكى از اينكه مراد از الذين أجرموا منافقين و از الذين آمنوا امير المؤمنين
٣٩٦ ص
(٣٠٢)
(84) سوره انشقاق مكى است و بيست و پنج آيه دارد(25)
٣٩٨ ص
(٣٠٣)
سوره الانشقاق(84) آيات 1 تا 25
٣٩٨ ص
(٣٠٤)
ترجمه آيات
٣٩٨ ص
(٣٠٥)
بيان آيات
٣٩٩ ص
(٣٠٦)
معناى اينكه در بيان چند تا از مقدمات قيامت فرمود آسمان منشق و زمين كشيده مىشود و فرمود و أذنت لربها و حقت
٤٠٠ ص
(٣٠٧)
مفاد آيه يا أيها الإنسان إنك كادح إلى ربك كدحا فملاقيه و دلالت آن بر بعث و جزا
٤٠١ ص
(٣٠٨)
مقصود از اينكه فرمود كتابش به دست راست داده شود شادمان به سوى اهل خود باز مىگردد
٤٠٢ ص
(٣٠٩)
رد پندار آن كس كه نامه اعمالش از پشت سر به او داده مىشود و در دنيا در اهل خود مسرور بود و مىپنداشت به سوى خدا و براى حساب بازگشتى ندارد
٤٠٣ ص
(٣١٠)
جوابى كه به اين سؤال و اشكال داده شده كه مؤمنان گنهكار در زمره من أوتي كتابه بيمينه هستند يا من أوتي كتابه وراء ظهره ؟
٤٠٤ ص
(٣١١)
معناى آيه لتركبن طبقا عن طبق
٤٠٧ ص
(٣١٢)
معناى جمله و الله أعلم بما يوعون
٤٠٨ ص
(٣١٣)
بحث روايتى(رواياتى در باره محاسبه اعمال در قيامت، نزول آيه فأما من أوتي كتابه ، لتركبن طبقا عن طبق و )
٤٠٩ ص
(٣١٤)
(85) سوره بروج مكى است و بيست و دو آيه دارد(22)
٤١١ ص
(٣١٥)
سوره البروج(85) آيات 1 تا 22
٤١١ ص
(٣١٦)
ترجمه آيات
٤١١ ص
(٣١٧)
بيان آيات اشاره به مضامين سوره مباركه بروج
٤١٢ ص
(٣١٨)
مراد از ذات البروج بودن آسمان
٤١٣ ص
(٣١٩)
مقصود از شاهد در و شاهد و مشهود رسول الله
٤١٤ ص
(٣٢٠)
اقوال عديده مفسرين در باره مراد از شاهد و مشهود
٤١٥ ص
(٣٢١)
مراد از اصحاب الاخدود و معناى قتل أصحاب الأخدود
٤١٦ ص
(٣٢٢)
آنچه آوردن اوصاف عزيز، حميد، مالكيت سماوات و ارض و شهيد بودن بر هر چيز براى خداوند در آيه و ما نقموا منهم افاده مىكند
٤١٧ ص
(٣٢٣)
تهديد شكنجه كنندگان مؤمنين و مؤمنات به عذاب جهنم و عذاب حريق
٤١٨ ص
(٣٢٤)
توضيح تعليل شديد بودن بطش پروردگار به اينكه او مبدء و معيد است
٤١٩ ص
(٣٢٥)
بحث روايتى رواياتى در باره مراد از و شاهد و مشهود داستان اصحاب اخدود، وصف لوح محفوظ، و )
٤٢٢ ص
(٣٢٦)
(86) سوره طارق، مكى است و هفده آيه دارد(17)
٤٢٧ ص
(٣٢٧)
سوره الطارق(86) آيات 1 تا 17
٤٢٧ ص
(٣٢٨)
ترجمه آيات
٤٢٧ ص
(٣٢٩)
بيان آيات
٤٢٨ ص
(٣٣٠)
معناى طارق و ثاقب
٤٢٨ ص
(٣٣١)
مراد از اينكه فرمود هيچ نفسى نيست جز اينكه بر آن حافظى است
٤٢٩ ص
(٣٣٢)
شخصيت انسان به نفس و روح او است و لذا انسانى كه در قيامت اعاده مىشود عين همان انسان دنيوى است نه مثل او
٤٣٠ ص
(٣٣٣)
استدلال بر قدرت خدا بر احياء اموات به خلقت انسان از آبى جهنده كه از بين صلب و ترائب خارج مىشود
٤٣١ ص
(٣٣٤)
وجه تسميه قيامت به يوم تبلى السرائر
٤٣٢ ص
(٣٣٥)
وصف قرآن به اينكه قول فصل است و هزل نيست
٤٣٣ ص
(٣٣٦)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته از جمله يوم تبلى السرائر و أنه لقول فصل )
٤٣٤ ص
(٣٣٧)
(87) سوره اعلى مكى است و نوزده آيه دارد(19)
٤٣٧ ص
(٣٣٨)
سوره الأعلى(87) آيات 1 تا 19
٤٣٧ ص
(٣٣٩)
ترجمه آيات
٤٣٧ ص
(٣٤٠)
بيان آيات
٤٣٨ ص
(٣٤١)
توضيح معناى اينكه فرمود سبح اسم ربك - نام پروردگارت را تنزيه كن و اقوال مختلف در اين باره
٤٣٩ ص
(٣٤٢)
مظاهر تدبير الهى خلقت، تسويه، تقدير، هدايت و
٤٤١ ص
(٣٤٣)
معناى اقراء در سنقرئك فلا تنسى و مفاد استثناء إلا ما شاء الله
٤٤٢ ص
(٣٤٤)
معناى اينكه خطاب به پيامبر
٤٤٥ ص
(٣٤٥)
سبب و مفاد اينكه امر به تذكر دادن را مشروط نمود به اينكه اگر تذكر سود به بخشد(فذكر إن نفعت الذكرى)
٤٤٦ ص
(٣٤٦)
معناى اينكه شقى دوزخى در آتش نه مىميرد و نه زنده مىشود، و مراد از تزكى در قد أفلح من تزكى
٤٤٩ ص
(٣٤٧)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل آيات سبح اسم ربك الأعلى ، سنقرئك فلا تنسى ، قد أفلح من تزكى و در باره صحف اولى)
٤٥٠ ص
(٣٤٨)
(88) سوره غاشيه مكى است و بيست و شش آيه دارد(26)
٤٥٤ ص
(٣٤٩)
سوره الغاشية(88) آيات 1 تا 26
٤٥٤ ص
(٣٥٠)
ترجمه آيات
٤٥٤ ص
(٣٥١)
بيان آيات
٤٥٥ ص
(٣٥٢)
وجه تسميه قيامت به غاشيه - فرا گيرنده و معناى اينكه در قيامت وجوهى خاشعهاند و عاملة ناصبة
٤٥٦ ص
(٣٥٣)
وصف جنت عاليهاى كه چهرههاى ناعمه در قيامت در آن جاى دارند
٤٥٨ ص
(٣٥٤)
دعوت به نظر در مظاهر تدبير الهى
٤٥٩ ص
(٣٥٥)
توضيحى راجع به استثناء إلا من تولى و كفر از فذكر إنما أنت مذكر
٤٦٠ ص
(٣٥٦)
بحث روايتى(رواياتى در ذيل آيات عاملة ناصبة فذكر إنما أنت مذكر و در باره حساب اعمال)
٤٦٢ ص
(٣٥٧)
(89) سوره فجر مكى است و سى آيه دارد(30)
٤٦٤ ص
(٣٥٨)
سوره الفجر(89) آيات 1 تا 30
٤٦٤ ص
(٣٥٩)
ترجمه آيات
٤٦٥ ص
(٣٦٠)
بيان آيات مضامين سوره مباركه فجر
٤٦٦ ص
(٣٦١)
وجوه مختلف در باره مراد از فجر ، ليال عشر و شفع و وتر كه بدانها سوگند ياد شده است
٤٦٧ ص
(٣٦٢)
مراد از إرم ذات العماد
٤٦٩ ص
(٣٦٣)
وجه توصيف فرعون به ذى الاوتاد
٤٧١ ص
(٣٦٤)
حكايت زبان حال نوع آدمى كه آزمايش خدا با اكرام و نعمت دادن را به حساب ممتاز بودن خود از ديگران مىگذارد
٤٧٢ ص
(٣٦٥)
و آزمايش خدا با فقر و تنگدستى را اهانت و خوارى از ناحيه خدا مىپندارد
٤٧٣ ص
(٣٦٦)
مراد از آمدن پروردگار در قيامت(و جاء ربك و الملك )
٤٧٥ ص
(٣٦٧)
متذكر شدن و يا ليتنى گفتن انسان در قيامت
٤٧٦ ص
(٣٦٨)
نفس مطمئنة نفسى است كه با ايمان به پروردگار و ياد او سكونت يافته، به مقام رضا رسيده است و
٤٧٧ ص
(٣٦٩)
بحث روايتى(رواياتى در باره مراد از شفع و وتر، تسميه فرعون به ذى الأوتاد، آورده شدن جهنم، آمدن خدا، و )
٤٧٨ ص
(٣٧٠)
روايتى در باره كيفيت قبض روح مؤمن و خطاب يا أيتها النفس المطمئنة به او
٤٨١ ص
(٣٧١)
(90) سوره بلد مكى است و بيست آيه دارد(20)
٤٨٢ ص
(٣٧٢)
سوره البلد(90) آيات 1 تا 20
٤٨٢ ص
(٣٧٣)
ترجمه آيات
٤٨٢ ص
(٣٧٤)
بيان آيات حقيقتى در باره خلقت انسان كه سوره مباركه بلد بيان مىكند
٤٨٣ ص
(٣٧٥)
سه وجه در معناى آيه و أنت حل بهذا البلد
٤٨٤ ص
(٣٧٦)
بيان اينكه سوگند و والد و ما ولد سوگند به ابراهيم و اسماعيل
٤٨٥ ص
(٣٧٧)
چند قول ديگر در باره مراد از والد و ما ولد
٤٨٦ ص
(٣٧٨)
خلقت انسان در كبد و آميخته بودن حيات او با رنج و خستگى
٤٨٧ ص
(٣٧٩)
حكايت منت گذارى كسى كه مقدارى از مال خود را انفاق نموده، مىگويد مال هنگفتى را تلف كردم
٤٨٨ ص
(٣٨٠)
رد و انكار لازمه سخن كسى كه انفاق از مال بر او گران آمده گفت أهلكت مالا لبدا
٤٨٩ ص
(٣٨١)
بحث روايتى(رواياتى در باره قسم به شهر مكه، مراد از والد و ما ولد ، كسى كه گفت أهلكت مالا لبدا ، اطعام مسكين و آزاد كردن برده)
٤٩٢ ص
(٣٨٢)
(91) سوره شمس مكى است و شانزده آيه دارد(16)
٤٩٥ ص
(٣٨٣)
سوره الشمس(91) آيات 1 تا 15
٤٩٥ ص
(٣٨٤)
ترجمه آيات
٤٩٥ ص
(٣٨٥)
بيان آيات
٤٩٦ ص
(٣٨٦)
چند وجه در باره مرجع ضمير در و النهار إذا جلاها
٤٩٧ ص
(٣٨٧)
وجه اينكه در آيه و السماء و ما بناها از بانى آسمانى تعبير به ما شده است
٤٩٨ ص
(٣٨٨)
معناى فجور و تقوى و مراد از اينكه خداوند فجور و تقواى نفس را به او الهام كرده
٤٩٩ ص
(٣٨٩)
معناى اينكه در جواب قسمها فرمود قد أفلح من زكاها و قد خاب من دساها
٥٠٠ ص
(٣٩٠)
طغيان قوم ثمود و پى كردن ناقه صالح
٥٠١ ص
(٣٩١)
بحث روايتى(رواياتى در باره الهام فجور و تقوى، جبر و اختيار، اشقاى اولين و اشقاى آخرين)
٥٠٣ ص
(٣٩٢)
(92) سوره ليل مكى است و بيست و آيه دارد(21)
٥٠٦ ص
(٣٩٣)
سوره الليل(92) آيات 1 تا 21
٥٠٦ ص
(٣٩٤)
ترجمه آيات
٥٠٦ ص
(٣٩٥)
بيان آيات
٥٠٧ ص
(٣٩٦)
مراد از اينكه در باره مؤمن انفاق كننده متقى فرمود فسنيسره لليسرى و در باره بخل ورزنده مكذب فرمود فسنيسره للعسرى
٥١٠ ص
(٣٩٧)
هدايت خلق از قضاهاى الهى است كه بر خود واجب كرده(إن علينا للهدى) و با هادى بودن انبياء
٥١٠ ص
(٣٩٨)
فرق بين هدايت به معناى ارائه طريق و هدايت به معناى ايصال به هدف
٥١٢ ص
(٣٩٩)
بيان اينكه تكذيب كننده دعوت حق و روى گرداننده از آن اشقى است، و اينكه مفاد آيه لا يصلاها إلا الأشقى اينست كه فقط كافر اشقى خالد در جهنم است
٥١٤ ص
(٤٠٠)
متقىترين افراد كسى است كه در راه رضاى خدا از مال خود انفاق مىكند
٥١٥ ص
(٤٠١)
بحث روايتى(رواياتى در باره نزول آيات فأما من أعطى و اتقى در شان ابو دحداح و روايتى در باره اينكه هدايت كننده خدا است) 5
٥١٧ ص
(٤٠٢)
(93) سوره ضحى، مكى يا مدنى است و يازده آيه دارد(11)
٥٢١ ص
(٤٠٣)
سوره الضحى(93) آيات 1 تا 11
٥٢١ ص
(٤٠٤)
ترجمه آيات
٥٢١ ص
(٤٠٥)
بيان آيات
٥٢٢ ص
(٤٠٦)
مقصود از اينكه خطاب به پيامبر
٥٢٣ ص
(٤٠٧)
تو يتيم بودى و درد يتيمى كشيدهاى، پس بر يتيم قهر مكن تهيدست بودهاى و طعم فقر چشيدهاى، پس سائل را از خود مران و
٥٢٥ ص
(٤٠٨)
بحث روايتى رواياتى در باره نزول آيه و لسوف يعطيك ربك فترضى ، شفاعت، و معناى آيه و أما بنعمة ربك فحدث
٥٢٥ ص
(٤٠٩)
(94) سوره انشراح، مكى يا مدنى است و هشت آيه دارد(8)
٥٢٨ ص
(٤١٠)
سوره الشرح(94) آيات 1 تا 8
٥٢٨ ص
(٤١١)
ترجمه آيات
٥٢٨ ص
(٤١٢)
بيان آيات
٥٢٨ ص
(٤١٣)
نادرستى سخن فخر رازى در رد اين قول كه سوره و الضحى و الم نشرح يك سورهاند
٥٢٩ ص
(٤١٤)
مقصود از شرح صدر رسول الله
٥٣٠ ص
(٤١٥)
توضيح مفاد آيه فإن مع العسر يسرا و رد سخنى از زمخشرى در اين باره
٥٣٢ ص
(٤١٦)
مفاد تكرار جمله إن مع العسر يسرا و چند وجه در باره امر فإذا فرغت فانصب به پيامبر
٥٣٤ ص
(٤١٧)
بحث روايتى(رواياتى متضمن تمثيلى حاكى از شكافته شدن سينه پيامبر
٥٣٥ ص
(٤١٨)
(95) سوره تين، مكى است و هشت آيه دارد(8)
٥٣٨ ص
(٤١٩)
سوره التين(95) آيات 1 تا 8
٥٣٨ ص
(٤٢٠)
ترجمه آيات
٥٣٨ ص
(٤٢١)
بيان آيات
٥٣٩ ص
(٤٢٢)
مراد از تين و زيتون و وجه تسميه مكه به البلد الأمين
٥٣٩ ص
(٤٢٣)
منظور از خلقت انسان در احسن تقويم و اشاره به مقام رفيع او بر حسب طبع اولى و استعداد ذاتى
٥٤٠ ص
(٤٢٤)
چند احتمال در باره مراد از رد انسان(جز مؤمنان صالح العمل) به أسفل سافلين
٥٤١ ص
(٤٢٥)
معناى آيه فما يكذبك بعد بالدين و تقرير احتجاجى كه براى اثبات بعث و جزا متضمن است
٥٤٢ ص
(٤٢٦)
بحث روايتى(چند روايت راجع به مراد از تين ، زيتون و البلد الامين )
٥٤٤ ص
(٤٢٧)
(96) سوره علق مكى است و نوزده آيه دارد(19)
٥٤٥ ص
(٤٢٨)
سوره العلق(96) آيات 1 تا 19
٥٤٥ ص
(٤٢٩)
ترجمه آيات
٥٤٥ ص
(٤٣٠)
بيان آيات
٥٤٦ ص
(٤٣١)
معناى قرائت و مفاد اقرأ باسم ربك الذي خلق
٥٤٦ ص
(٤٣٢)
خلقت انسان از علق برهان و شاهدى بر يگانگى خداوند در ربوبيت
٥٤٨ ص
(٤٣٣)
مراد از امر به قرائت در اقرأ و ربك الأكرم و مفاد توصيف خدا به الذي علم بالقلم بعد از امر به قرائت
٥٤٩ ص
(٤٣٤)
بى نياز دانستن خود، منشا و علت طغيان آدمى است
٥٥٠ ص
(٤٣٥)
توضيحى راجع به تشريع نماز قبل از شب معراج و قبل از نزول قرآن كه از آيه أ رأيت الذي ينهى عبدا إذا صلى استفاده مىشود
٥٥١ ص
(٤٣٦)
تهديد آنكه مانع نماز گزاردن پيامبر
٥٥٣ ص
(٤٣٧)
بحث روايتى رواياتى در باره ماجراى نزول نخستين وحى بر پيامبر
٥٥٤ ص
(٤٣٨)
شان نزول آيات أ رأيت الذي ينهى ، سجده نزديكترين حالت عبد به رب، سور عزائم
٥٥٧ ص
(٤٣٩)
(97) سوره قدر مكى است و پنج آيه دارد(5)
٥٥٩ ص
(٤٤٠)
سوره القدر(97) آيات 1 تا 5
٥٥٩ ص
(٤٤١)
ترجمه آيات
٥٥٩ ص
(٤٤٢)
بيان آيات
٥٥٩ ص
(٤٤٣)
مفاد آيه إنا أنزلناه في ليلة القدر اينست كه همه قرآن در شب قدر نازل شده است
٥٦٠ ص
(٤٤٤)
وجه تسميه شب قدر، تقدير و احكام امور يك سال در شب قدر، يكى از شبهاى رمضان است و هر سال تكرار مىشود
٥٦١ ص
(٤٤٥)
مراد از بهتر بودن شب قدر از هزار شب، و منظور از تنزل ملائكه و روح به اذن پروردگارشان من كل أمر
٥٦٣ ص
(٤٤٦)
بحث روايتى رواياتى حاكى از اينكه شب قدر يكى از سه شب نوزدهم، بيست و يكم و بيست و سوم رمضان هر سال است
٥٦٥ ص
(٤٤٧)
روايتى دال بر اينكه سوره قدر براى تسليت به رسول الله
٥٦٦ ص
(٤٤٨)
رواياتى در باره بهتر بودن شب قدر از هزار ماه، تقدير امور و نزول ملائكه و روح در آن شب
٥٦٧ ص
(٤٤٩)
(98) سوره بينه مدنى است و هشت آيه دارد(8)
٥٦٩ ص
(٤٥٠)
سوره البينة(98) آيات 1 تا 8
٥٦٩ ص
(٤٥١)
ترجمه آيات
٥٦٩ ص
(٤٥٢)
بيان آيات تفسير آيه لم يكن الذين كفروا من أهل الكتاب كه گفته شده از مشكل ترين آيات قرآنى است
٥٧٠ ص
(٤٥٣)
موارد استعمال واژه كتاب و مراد از اينكه فرمود در صحف مطهرهاى كه پيامبر
٥٧٢ ص
(٤٥٤)
بيان اينكه كتب آسمانى براى عموم بشر آورده شده و آيه و ما تفرق الذين أوتوا الكتاب حكايت حال مشركين نيز هست
٥٧٤ ص
(٤٥٥)
توضيح اينكه از آيه و ذلك دين القيمة استفاده مىشود كه دين توحيد قائم به امر مجتمع بشرى و حافظ مصالح حياتشان است و رسالت پيامبر اسلام
٥٧٦ ص
(٤٥٦)
بهترين مردم و بدترين مردم
٥٧٧ ص
(٤٥٧)
بحث روايتى(چند روايت در باره اينكه مراد از خير البريه - بهترين مردم امير المؤمنين
٥٧٨ ص
(٤٥٨)
(99) سوره زلزال مدنى است و هشت آيه دارد(8)
٥٨٠ ص
(٤٥٩)
سوره الزلزلة(99) آيات 1 تا 8
٥٨٠ ص
(٤٦٠)
ترجمه آيات
٥٨٠ ص
(٤٦١)
بيان آيات
٥٨١ ص
(٤٦٢)
مقصود از اينكه در قيامت زمين اثقال خود را بيرون مىكند و انسان مىگويد آن را چه شده است
٥٨١ ص
(٤٦٣)
معناى اينكه در روز قيامت زمين به وحى الهى از اخبار خود سخن مىگويد
٥٨٢ ص
(٤٦٤)
معناى اينكه فرمود يومئذ يصدر الناس أشتاتا و بيان عدم منافات بين آيه فمن يعمل مثقال ذرة با آياتى كه بر حبط اعمال، تبديل و تكفير سيئات و انتقال حسنات و سيئات دلالت دارند
٥٨٣ ص
(٤٦٥)
بحث روايتى رواياتى در ذيل آيات سوره زلزال راجع به وقايع قيامت اخبار زمين، رؤيت اعمال، و )
٥٨٤ ص
(٤٦٦)
(100) سوره عاديات مدنى است و يازده آيه دارد(11)
٥٨٧ ص
(٤٦٧)
سوره العاديات(100) آيات 1 تا 11
٥٨٧ ص
(٤٦٨)
ترجمه آيات
٥٨٧ ص
(٤٦٩)
بيان آيات
٥٨٨ ص
(٤٧٠)
وجوهى كه در باره مراد از سوگندهاى و العاديات ضبحا گفته شده و بيان اينكه اين قسمها قسم به سوارگان رزمنده است
٥٨٨ ص
(٤٧١)
دو خصلت بنى آدم كنود بودن و حب مال
٥٩٠ ص
(٤٧٢)
بحث روايتى(روايتى راجع به نزول سوره عاديات در باره نبرد امير المؤمنين
٥٩٣ ص
(٤٧٣)
(101) سوره قارعه مكى است و يازده آيه دارد (11)
٥٩٤ ص
(٤٧٤)
سوره القارعة(101) آيات 1 تا 11
٥٩٤ ص
(٤٧٥)
ترجمه آيات
٥٩٤ ص
(٤٧٦)
بيان آيات
٥٩٥ ص
(٤٧٧)
وجه تسميه قيامت به قارعه و تشبيه مردم پس از بر انگيخته شدن، و به توده ملخ
٥٩٥ ص
(٤٧٨)
معناى اينكه در باره كسى كه اعمالش سبك است فرمود فامه هاويه
٥٩٦ ص
(٤٧٩)
بحث روايتى(چند روايت در معناى برخى آيات گذشته از جمله فامه هاويه )
٥٩٧ ص
(٤٨٠)
(102) سوره تكاثر مكى است و هشت آيه دارد(8)
٥٩٩ ص
(٤٨١)
سوره التكاثر(102) آيات 1 تا 8
٥٩٩ ص
(٤٨٢)
ترجمه آيات
٥٩٩ ص
(٤٨٣)
بيان آيات
٥٩٩ ص
(٤٨٤)
توضيح مفردات و مفاد آيات ألهاكم التكاثر حتى زرتم المقابر كه متضمن توبيخ شديد مردم در جمع مال و نفرات است
٦٠٠ ص
(٤٨٥)
تخطئه و تهديد متكاثران و معناى لترون الجحيم و ثم لترونها عين اليقين
٦٠١ ص
(٤٨٦)
توضيحى در باره نعمت و استفاده از آن در راه اطاعت و سؤال از آن در قيامت
٦٠٣ ص
(٤٨٧)
بحث روايتى چند روايت در باره شان نزول سوره تكاثر
٦٠٤ ص
(٤٨٨)
رواياتى بيانگر اينكه مراد از نعيمى كه از آن سؤال مىشود محمد و آل او
٦٠٥ ص
(٤٨٩)
(103) سوره عصر مكى است و سه آيه دارد(3)
٦٠٨ ص
(٤٩٠)
سوره العصر(103) آيات 1 تا 3
٦٠٨ ص
(٤٩١)
ترجمه آيات
٦٠٨ ص
(٤٩٢)
بيان آيات
٦٠٨ ص
(٤٩٣)
اقوال مختلف در باره مراد از عصر كه بدان قسم ياد فرموده است
٦٠٨ ص
(٤٩٤)
شرحى در مورد مستثنى بودن مؤمنان صالح العمل از زيانمندى جنس انسان
٦١٠ ص
(٤٩٥)
جمله و عملوا الصالحات بر عمل به همه اعمال صالح دلالت دارد و از آن استفاده مىشود كه مؤمنان گنهكار نيز در خسرانند
٦١١ ص
(٤٩٦)
خصوصيت و اهميت تواصى به حق و تواصى به صبر كه بعد از عنوان كلى و عملوا الصالحات اختصاص به ذكر يافتند
٦١٢ ص
(٤٩٧)
بحث روايتى(چند روايت در ذيل آيات سوره عصر)
٦١٢ ص
(٤٩٨)
(104) سوره همزه مكى است و نه آيه دارد(9)
٦١٤ ص
(٤٩٩)
سوره الهمزة(104) آيات 1 تا 9
٦١٤ ص
(٥٠٠)
ترجمه آيات
٦١٤ ص
(٥٠١)
بيان آيات
٦١٥ ص
(٥٠٢)
تهديد شديد به گرد آورندگان مال و ذكر اوصاف آنان كه همزه اند و لمزه و مال خود را مايه جاودانى مىپندارند و
٦١٥ ص
(٥٠٣)
معناى اينكه در وصف آتش جهنم فرمود التي تطلع على الأفئدة و معناى في عمد ممددة
٦١٧ ص
(٥٠٤)
بحث روايتى(رواياتى در باره شان نزول سوره همزه، معناى همزه و لمزه و مراد از عمد ممددة )
٦١٨ ص
(٥٠٥)
(105) سوره فيل مكى است و پنج آيه دارد (5)
٦٢٠ ص
(٥٠٦)
سوره الفيل(105) آيات 1 تا 5
٦٢٠ ص
(٥٠٧)
ترجمه آيات
٦٢٠ ص
(٥٠٨)
بيان آيات
٦٢٠ ص
(٥٠٩)
بيان مفردات و مفاد آيات سوره مباركه فيل
٦٢١ ص
(٥١٠)
بحث روايتى(داستان اصحاب فيل و هلاكتشان)
٦٢٢ ص
(٥١١)
(106) سوره قريش مكى است و پنج آيه دارد(5)
٦٢٥ ص
(٥١٢)
سوره قريش(106) آيات 1 تا 4
٦٢٥ ص
(٥١٣)
ترجمه آيات
٦٢٥ ص
(٥١٤)
بيان آيات
٦٢٥ ص
(٥١٥)
معناى سوره ايلاف در فرض وحدت با سوره فيل و در صورت استقلال
٦٢٩ ص
(٥١٦)
بحث روايتى(روايتى در باره مفاد سوره ايلاف)
٦٣١ ص
(٥١٧)
(107) سوره ماعون مدنى يا مكى است و هفت آيه دارد(7)
٦٣٢ ص
(٥١٨)
سوره الماعون(107) آيات 1 تا 7
٦٣٢ ص
(٥١٩)
ترجمه آيات
٦٣٢ ص
(٥٢٠)
بيان آيات
٦٣٢ ص
(٥٢١)
اوصاف تكذيب كنندگان دين راندن يتيم، عدم اهتمام به طعام مسكين، سهل انگارى در نماز گزاردن، ريا كارى و منع ماعون
٦٣٣ ص
(٥٢٢)
بحث روايتى(چند روايت در باره مفاد آيات گذشته از جمله سهل انگارى در باره نماز و مراد از منع ماعون )
٦٣٤ ص
(٥٢٣)
(108) سوره كوثر مكى است و سه آيه دارد(3)
٦٣٧ ص
(٥٢٤)
سوره الكوثر(108) آيات 1 تا 3
٦٣٧ ص
(٥٢٥)
ترجمه آيات
٦٣٧ ص
(٥٢٦)
بيان آيات
٦٣٧ ص
(٥٢٧)
اقوال مختلف در باره مراد از كوثر و بيان شواهد دال بر اينكه مراد از آن ذريه پيامبر
٦٣٨ ص
(٥٢٨)
مراد از امر به صلاة و نحر بعد از منت گذاردن به اعطاء كوثر
٦٣٩ ص
(٥٢٩)
بحث روايتى رواياتى در باره اينكه مراد از نحر در فصل لربك و انحر بلند كردن دستها در موقع اداء تكبير نماز است
٦٤٠ ص
(٥٣٠)
رواياتى راجع به زخم زبان زدن به پيامبر
٦٤١ ص
(٥٣١)
(109) سوره كافرون مكى است و شش آيه دارد (6)
٦٤٤ ص
(٥٣٢)
سوره الكافرون(109) آيات 1 تا 6
٦٤٤ ص
(٥٣٣)
ترجمه آيات
٦٤٤ ص
(٥٣٤)
بيان آيات
٦٤٤ ص
(٥٣٥)
بيان اينكه خطاب در يا أيها الكافرون به گروهى معهود و معين از كفار بوده و و لا أنتم عابدون ما أعبد اخبار غيبى از آينده است
٦٤٥ ص
(٥٣٦)
وجه تكرار مضمون سابق در و لا أنا عابد ما عبدتم و لا أنتم عابدون ما أعبد
٦٤٦ ص
(٥٣٧)
بيان اينكه آيه لكم دينكم و لي دين اخبار از اينست كه كافران مخاطب پيامبر
٦٤٧ ص
(٥٣٨)
بحث روايتى(روايتى در باره شان نزول سوره كافرون و روايتى راجع به تكرار يك مضمون در سوره)
٦٤٧ ص
(٥٣٩)
(110) سوره نصر مدنى است و سه آيه دارد(3)
٦٥٠ ص
(٥٤٠)
سوره النصر(110) آيات 1 تا 3
٦٥٠ ص
(٥٤١)
ترجمه آيات
٦٥٠ ص
(٥٤٢)
بيان آيات
٦٥٠ ص
(٥٤٣)
بيان اينكه مراد از نصر و فتح كه در إذا جاء نصر الله و الفتح رسيدن آن پيشگويى شده فتح مكه است
٦٥١ ص
(٥٤٤)
وجه و مناسبت امر به حمد و استغفار پروردگار، بعد از ديدن نصر الهى
٦٥٢ ص
(٥٤٥)
بحث روايتى چند روايت مربوط به نزول سوره نصر
٦٥٣ ص
(٥٤٦)
تفصيل داستان فتح مكه پيمان شكنى مكيان، حركت قواى اسلام، وقايع بين راه، وارد شدن به شهر و
٦٥٤ ص
(٥٤٧)
خطبه پيامبر
٦٦٠ ص
(٥٤٨)
(111) سوره تبت مكى است و پنج آيه دارد(5)
٦٦٣ ص
(٥٤٩)
سوره المسد(111) آيات 1 تا 5
٦٦٣ ص
(٥٥٠)
ترجمه آيات
٦٦٣ ص
(٥٥١)
بيان آيات
٦٦٣ ص
(٥٥٢)
معناى تبت يدا أبي لهب و تب و وجه اينكه در اين نفرين از ابو لهب به كنيه ياد شده است
٦٦٤ ص
(٥٥٣)
توضيحى در باره اينكه نفرين به ابو لهب و اينكه فرمود سيصلى نارا عدم اختيار ابو لهب در جهنمى شدن را افاده نمىكند
٦٦٦ ص
(٥٥٤)
بحث روايتى(چند روايت در باره بد رفتارى ابو لهب و همسرش با رسول الله
٦٦٧ ص
(٥٥٥)
(112) سوره اخلاص مكى است و چهار آيه دارد(4)
٦٦٩ ص
(٥٥٦)
سوره الإخلاص(112) آيات 1 تا 4
٦٦٩ ص
(٥٥٧)
ترجمه آيات
٦٦٩ ص
(٥٥٨)
بيان آيات
٦٦٩ ص
(٥٥٩)
فرق بين احد و واحد و معناى احد بودن خداى تعالى
٦٧٠ ص
(٥٦٠)
معناى اينكه خدا صمد است اينست كه هر چيزى در ذات و آثار و صفات محتاج او است و او منتهى المقاصد است
٦٧١ ص
(٥٦١)
بيان اينكه نزائيدن، زاده نشدن و كفو نداشتن خدا فرع بر صمد بودن و يگانگى او در ذات و صفات و افعال است
٦٧٣ ص
(٥٦٢)
بحث روايتى(رواياتى در باره فضيلت سوره اخلاص و توضيح مضامين عاليه آن)
٦٧٤ ص
(٥٦٣)
(113) سوره فلق مكى است و پنج آيه دارد(5)
٦٧٩ ص
(٥٦٤)
سوره الفلق(113) آيات 1 تا 5
٦٧٩ ص
(٥٦٥)
ترجمه آيات
٦٧٩ ص
(٥٦٦)
بيان آيات
٦٧٩ ص
(٥٦٧)
معناى فلق در قل أعوذ برب الفلق و مفاد من شر ما خلق
٦٨٠ ص
(٥٦٨)
ذكر خصوص شر شبانگاه، شر ساحران و شر حاسد بعد از ذكر من شر ما خلق از باب اهتمام به اين سه شرط است
٦٨١ ص
(٥٦٩)
بحث روايتى چند روايت حاكى از نزول معوذتين بعد از بيمار شدن پيامبر
٦٨٢ ص
(٥٧٠)
نظر ابن مسعود دائر بر اينكه معوذتين جزء قرآن نيست، رد اين نظر و بيان اينكه تواتر قطعى بر اينكه اين دو سوره جزء قرآنند وجود دارد
٦٨٣ ص
(٥٧١)
چند روايت در باره مراد از فلق و در باره آثار حسد
٦٨٤ ص
(٥٧٢)
(114) سوره ناس مدنى است و شش آيه دارد(6)
٦٨٦ ص
(٥٧٣)
سوره الناس(114) آيات 1 تا 6
٦٨٦ ص
(٥٧٤)
ترجمه آيات
٦٨٦ ص
(٥٧٥)
بيان آيات
٦٨٦ ص
(٥٧٦)
شرحى در مورد اينكه خداى تعالى از سه جهت رب الناس ، ملك الناس و اله الناس بودن ملجا و معاذ است
٦٨٧ ص
(٥٧٧)
مراد از وسواس خناس و اينكه فرمود من الجنة و الناس
٦٨٩ ص
(٥٧٨)
بحث روايتى رواياتى در باره شان نزول سوره ناس، مراد از وسواس خناس و وساوس و تسويلات آن)
٦٩٠ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص
٦٨٩ ص
٦٩٠ ص
٦٩١ ص
٦٩٢ ص

ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٢٦ - بحث روايتى رواياتى در باره نزول آيه و لسوف يعطيك ربك فترضى ، شفاعت، و معناى آيه و أما بنعمة ربك فحدث

خورشيد است،(وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى‌) يعنى شب در هنگامى كه همه جا را تاريك كند[١].

و در همان كتاب در معناى جمله‌(وَ ما قَلى‌) فرموده: يعنى و تو را دشمن نداشت‌[٢].

و سيوطى در الدر المنثور در ذيل آيه‌(وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى‌) از ابن ابى شيبه از ابن مسعود روايت آورده كه گفت: رسول خدا ٦ فرمود: ما اهل بيتى هستيم كه خداى تعالى براى ما آخرت را بر دنيا برگزيد و ترجيح داد، و لذا فرمود:(وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى‌)[٣].

و در همان كتاب است كه عسكرى در كتاب المواعظ و ابن لال و ابن نجار، از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده‌اند كه گفت: روزى رسول خدا ٦ بر على و فاطمه وارد شد، ديد فاطمه مشغول دستاس كردن است، در حالى كه به جاى لباس، حله شتر بر خود افكنده، همين كه چشمش به او افتاد فرمود: يا فاطمه بشتاب و تلخى دنيا را بچش، براى فردا و نعيم آخرتش، دنبال اين جريان بود كه آيه (وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى‌) نازل شد[٤].

مؤلف: در اين روايت دو احتمال وجود دارد: يكى اينكه خواسته باشد بگويد آيه مذكور نخست به تنهايى بعد از آيات قبلش نازل شد، و بعدها بقيه آيات سوره به آن ملحق گرديد، دوم اينكه سوره همه‌اش يكباره نازل شد، و در خصوص اين داستان آيه مورد بحث دوباره نازل شده باشد.

و در همان كتاب است كه ابن منذر و ابن مردويه و ابو نعيم- در كتاب الحليه- از طريق حرب بن شريح روايت كرده‌اند كه گفت: من به ابى جعفر محمد بن على بن الحسين (امام باقر ع) گفتم: به نظر شما اين شفاعتى كه اهل عراق بر سر زبانها دارند حق است؟ فرمود: آرى به خدا سوگند عمويم محمد بن حنفيه از على بن ابى طالب نقل كرد كه رسول خدا ٦ فرمود: آن قدر از امتم شفاعت مى‌كنم كه خداى تعالى خطاب مى‌كند اى محمد آيا راضى شدى؟ عرضه مى‌دارم: بلى، پروردگارا راضى شدم.

آن گاه رو به من- حرب ابن شريح- كرد و فرمود: شما به اهل عراق مى‌گوييد: از تمامى آيات قرآن آيه‌اى كه بيش از همه اميد بخش است آيه زير است كه مى‌فرمايد: (يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً)- اى بندگانم كه بر خود ستم روا داشتيد، از رحمت خدا مايوس نشويد، كه خدا همه گناهان را


[١] ( ١ و ٢) تفسير قمى، ج ٢، ص ٤٢٧.

[٢] ( ١ و ٢) تفسير قمى، ج ٢، ص ٤٢٧.

[٣] ( ٣ و ٤) الدر المنثور، ج ٦، ص ٣٦١.

[٤] ( ٣ و ٤) الدر المنثور، ج ٦، ص ٣٦١.