يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٤٣ - ١٧٠- نظر اسلام درباره رهبانيت چيست؟

فرمود: يا عثمان! ان اللَّه تبارك و تعالى لم يكتب علينا الرهبانية، انما رهبانية امتى الجهاد فى سبيل اللَّه! «اى عثمان! خداوند متعال رهبانيت را براى امت من مقرر نداشته، رهبانيت امت من جهاد در راه خدا است» [١].

اشاره به اينكه اگر مى‌خواهى پشت پا به زندگى مادى بزنى اين عمل را به صورت منفى و انزواى اجتماعى انجام مده، بلكه در يك مسير مثبت، يعنى جهاد در راه خدا، آن را جستجو كن.

سپس پيامبر صلى الله عليه و آله بحث مشروحى درباره فضيلت نماز جماعت براى او بيان فرمود كه تأييدى است بر نفى رهبانيت و انزوا.

در حديث ديگرى از امام موسى بن جعفر عليه السلام مى‌خوانيم: كه برادرش «على بن جعفر» از محضرش پرسيد: «آيا براى مرد مسلمان سزاوار است دست به سياحت بزند، يا رهبانيت اختيار كند، و در خانه‌اى بنشيند و از آن خارج نگردد؟ امام عليه السلام در پاسخ فرمود: نه» [٢].

توضيح اينكه: سياحتى كه در اين روايت از آن نهى شده چيزى همرديف رهبانيت يعنى يك نوع رهبانيت سيار بوده است، به اين معنى كه بعضى از افراد بى‌آنكه خانه و زندگى براى خود تهيه كنند، يا كسب و كارى داشته باشند، به صورت جهانگردى بدون زاد و توشه، دائماً از نقطه‌اى به نقطه ديگر مى‌رفتند، و با گرفتن كمك از مردم و گدائى زندگى مى‌كردند، و آن را يك نوع زهد و ترك دنيا مى‌پنداشتند، ولى اسلام هم رهبانيت ثابت را نفى كرده است و هم رهبانيت سيار را، آرى از نظر تعليمات اسلام مهم آن است كه انسان در دل اجتماع وارسته و زاهد باشد نه در انزوا و بيگانگى از اجتماع!

سرچشمه تاريخى رهبانيت‌

تواريخ موجود مسيحيت نشان مى‌دهد كه رهبانيت به صورت فعلى در قرون اول مسيحيت وجود نداشته، و پيدايش آن را بعد از قرن سوم ميلادى، هنگام ظهور

[١]- بحار الأنوار جلد ٧٠ صفحه ١١٤ (باب نهى از رهبانيت حديث ١).

[٢]- بحار الانوار جلد ٧٠ صفحه ١١٩ حديث ١٠