يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٩٠ - ١٥٤- حقيقت رؤيا چيست؟

«فرويد» و پيروان مكتب فرويد يك نوع تفسير و تعبير مادى ديگرى براى خواب دارند:

آنها طى مقدمات مشروحى اظهار مى‌دارند كه: خواب و رؤيا عبارت است از ارضاى تمايلات واپس زده و سركوفته‌اى كه هميشه با تغيير و تبديلهائى براى فريب‌ «من» به عرصه خودآگاهى روى مى‌آورند.

توضيح اينكه: بعد از قبول اين مسأله كه روان آدمى مشتمل بر دو بخش است‌ «بخش آگاه» (آنچه به تفكرات روزانه و معلومات ارادى و اختيارات انسان ارتباط دارد) و «بخش ناآگاه» (آنچه در ضمير باطن به صورت يك ميل ارضا نشده پنهان گرديده است) مى‌گويند:

بسيار مى‌شود اميالى كه ما داريم و به عللى نتوانسته‌ايم آنها را ارضا كنيم و در ضمير باطن ما جاى گرفته‌اند، به هنگام خواب كه سيستم خودآگاه از كار مى‌افتد براى يك نوع اشباع تخيلى به مرحله خودآگاه روى مى‌آورند، گاهى بدون تغيير منعكس مى‌شود (همانند عاشقى كه محبوب از دست رفته خود را در عالم خواب مشاهده ميكند) و گاهى تغيير شكل داده و به صورتهاى مناسبى منعكس ميشوند كه در اين صورت نياز به تعبير دارند.

بنابراين «رؤياها» هميشه مربوط به گذشته است، و از آينده هرگز خبر نمى‌دهد، تنها ميتوانند وسيله خوبى براى خواندن «ضمير ناآگاه» باشند، و به همين جهت براى درمان بيماريهاى روانى كه متكى به كشف ضمير ناآگاه است بسيار ميشود كه از خوابهاى بيمار كمك ميگيرند.

بعضى از دانشمندان غذاشناس ميان «خواب و رؤيا» و «نيازهاى غذائى بدن» رابطه قائل هستند و معتقدند كه مثلًا اگر انسان در خواب ببيند از دندانش «خون» ميچكد لا بد ويتامين ث بدن او كم شده است! و اگر در خواب ببيند موى سرش سفيد گشته معلوم ميشود گرفتار كمبود ويتامين ب شده است!!.

و اما فلاسفه روحى تفسير ديگرى براى خوابها دارند، آنها ميگويند، خواب و رؤيا بر چند قسم است:.