يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ
(١)
سخنى از حضرت آية الله العظمى مكارم شيرازى پيرامون كتاب
١٥ ص
(٢)
پيشگفتار
١٧ ص
(٣)
اصول دين
١٩ ص
(٤)
خداشناسى
١٩ ص
(٥)
2- انگيزه عاطفى
٢٤ ص
(٦)
3- انگيزه فطرى
٢٦ ص
(٧)
2- آيا مذهب زائيده جهل يا ترس، يا عواملى از اين قبيل است؟
٢٨ ص
(٨)
1- فرضيه جهل
٢٨ ص
(٩)
2- فرضيه ترس
٣٠ ص
(١٠)
3- فرضيه عوامل اقتصادى
٣١ ص
(١١)
1- چرا به دنبال خداشناسى برويم؟
٢١ ص
(١٢)
1- انگيزه عقلى
٢١ ص
(١٣)
4- فرضيه نيازهاى اخلاقى
٣٢ ص
(١٤)
3- چرا ذات پروردگار را نمىتوان درك كرد؟
٣٥ ص
(١٥)
4- آيا آفريدگار هم آفريدگارى دارد؟
٣٧ ص
(١٦)
5- چگونه به خداى ناديده ايمان بياوريم؟
٤١ ص
(١٧)
1- عمده عللى كه انگيزه مخالفت آقايان مادىها با موضوع خداشناسى مىباشد، كاملا در اين ايراد تجلى كرده است
٤١ ص
(١٨)
3- آنچه مىبينيم و آنچه نمىبينيم
٤٤ ص
(١٩)
2- نشانههاى او
٤٣ ص
(٢٠)
6- توحيد ذات، صفات، افعال و عبادت چيست؟
٤٩ ص
(٢١)
1- توحيد ذات
٤٩ ص
(٢٢)
2- توحيد صفات
٥٠ ص
(٢٣)
3- توحيد افعالى
٥٠ ص
(٢٤)
4- توحيد در عبادت
٥١ ص
(٢٥)
7- چگونه دين فطرى است؟
٥٢ ص
(٢٦)
شواهد زنده فطرى بودن ايمان به حق
٥٢ ص
(٢٧)
1- واقعيتهاى تاريخى
٥٣ ص
(٢٨)
2- شواهد باستانشناسى
٥٣ ص
(٢٩)
3- مطالعات روانى و اكتشافات روانكاوان
٥٤ ص
(٣٠)
4- ناكامى تبليغات ضد مذهبى
٥٤ ص
(٣١)
5- تجربيات شخصى در شدائد زندگى
٥٦ ص
(٣٢)
6- گواهى دانشمندان بر فطرت مذهبى
٥٧ ص
(٣٣)
8- زنده بودن خدا چه مفهومى دارد؟
٥٩ ص
(٣٤)
9- تعدّد خدايان حكيم چه فسادى به دنبال دارد؟
٦٠ ص
(٣٥)
10- منظور از «لقاء اللّه» چيست؟
٦٣ ص
(٣٦)
11- منظور از «وجه اللَّه» چيست؟
٦٦ ص
(٣٧)
12- منظور از «ثار اللّه» چيست؟
٦٧ ص
(٣٨)
13- منظور از «سميع» و «بصير» بودن پروردگار چيست؟
٦٩ ص
(٣٩)
14- منظور از صفات جمال و جلال چيست؟
٧١ ص
(٤٠)
15- مفهوم محبت در مورد خداوند يعنى چه؟
٧٢ ص
(٤١)
16- حقيقت اراده خداوند چيست؟
٧٣ ص
(٤٢)
17- منظور از سخن گفتن خدا چيست؟
٧٥ ص
(٤٣)
18- اسم اعظم چيست؟
٧٦ ص
(٤٤)
19- منظور از خشم و غضب الهى چيست؟
٧٨ ص
(٤٥)
20- مفهوم مكر در مورد خداوند يعنى چه؟
٧٩ ص
(٤٦)
21- آيا مشاهده خدا امكانپذير است؟
٨١ ص
(٤٧)
22- چرا موسى (ع) تقاضاى رؤيت كرد؟
٨٤ ص
(٤٨)
23- عرش خدا چيست؟
٨٥ ص
(٤٩)
24- پيمان عالم ذرّ چيست؟
٨٩ ص
(٥٠)
25- هدايت و ضلالت از سوى خدا به چه معنا است؟
٩١ ص
(٥١)
26- تسبيح عمومى موجودات جهان به چه معناست؟
٩٧ ص
(٥٢)
27- آيا خدا در چيزى حلول مىكند؟
١٠١ ص
(٥٣)
28- علم خداوند به حوادث آينده چگونه تصور مىشود؟
١٠٤ ص
(٥٤)
29- (بدا) چيست؟
١٠٧ ص
(٥٥)
30- آيا توسل به اولياء با توحيد سازگار است؟
١١٢ ص
(٥٦)
31- چرا توبه مرتدّ فطرى پذيرفته نمىشود؟
١١٨ ص
(٥٧)
32- چرا هنگام دعا دست به سوى آسمان برمىداريم؟
١٢١ ص
(٥٨)
عدل الهى
١٢٣ ص
(٥٩)
33- آيا تفاوتهاى طبيعى در انسانها با عدالت سازگار است؟
١٢٥ ص
(٦٠)
34- آيا ايجاد تفاوت از نظر روزى در ميان مردم با عدالت سازگار است؟
١٢٨ ص
(٦١)
35- فلسفه مصيبتها و گرفتاريهائى كه به انسان مىرسد چيست؟
١٣١ ص
(٦٢)
رفع يك اشتباه
١٣٥ ص
(٦٣)
36- چرا خدا شيطان را آفريد؟
١٣٦ ص
(٦٤)
پاسخ به يك سؤال
١٣٧ ص
(٦٥)
37- آيا خلود در آتش با عدل الهى سازگار است؟
١٣٩ ص
(٦٦)
پيامبران
١٤٣ ص
(٦٧)
38- خاتميت چگونه با سير تكاملى انسان سازگار است؟
١٤٥ ص
(٦٨)
39- قوانين ثابت چگونه با نيازهاى متغير سازگار است؟
١٤٧ ص
(٦٩)
40- پيامبر اسلام (ص) قبل از نبوت چه آئينى داشت؟
١٤٩ ص
(٧٠)
41- آيا در تورات و انجيل بشارت به ظهور پيامبر اسلام (ص) آمده است؟
١٥١ ص
(٧١)
شاهد زنده ديگر
١٥٣ ص
(٧٢)
42- پيامبران اولو العزم چه كسانى بودند؟
١٥٦ ص
(٧٣)
43- تعداد پيامبران چندتاست؟
١٥٩ ص
(٧٤)
44- فرق نبوت، امامت و رسالت چيست؟
١٦٢ ص
(٧٥)
45- نبوت و امامت در خردسالى چگونه ممكن است؟
١٦٤ ص
(٧٦)
46- حقيقت اسرارآميز وحى چيست؟
١٦٦ ص
(٧٧)
47- چگونه پيامبر (ص) امّى بود؟
١٧٠ ص
(٧٨)
48- آيا معراج جسمانى بود يا روحانى؟
١٧٣ ص
(٧٩)
49- هدف از معراج چه بود؟
١٧٤ ص
(٨٠)
50- آيا معراج با علوم روز سازگار است؟
١٧٦ ص
(٨١)
51- آيا عصمت انبياء جنبه جبرى دارد؟
١٧٩ ص
(٨٢)
52- فرق معجزه و كارهاى خارق عادت ساحران و مرتاضان چيست؟
١٨٣ ص
(٨٣)
1- معجزات متكى به نيروى الهى
١٨٣ ص
(٨٤)
2- معجزات چون از سوى خدا است نيازى به تعليم و تربيت خاص ندارد
١٨٤ ص
(٨٥)
3- وضع آورندگان معجزه، گواه صدق آنها است
١٨٥ ص
(٨٦)
53- گناه آدم چه بود؟
١٨٧ ص
(٨٧)
54- آيا تولّد عيسى (ع) تنها از مادر، مخالف علم روز نيست؟
١٨٩ ص
(٨٨)
55- اگر آئين موسى (ع) كامل بود آئين مسيح و اسلام چه ضرورتى داشته است؟
١٩١ ص
(٨٩)
الف- «پيدايش منظومه شمسى»
١٩٣ ص
(٩٠)
ب- «آستروئيدها»
١٩٣ ص
(٩١)
ج- «شهابها»
١٩٤ ص
(٩٢)
57- فرق آگاهى انبياء از غيب و آنچه كاهنان و مرتاضان پيشگوئى مىكنند چيست؟
١٩٦ ص
(٩٣)
58- چگونه بين آيات و رواياتى كه بعضى علم غيب را از غير خدا نفى و بعضى اثبات مىكنند جمع كنيم؟
١٩٧ ص
(٩٤)
2- راه ديگرى براى اثبات علم غيب پيشوايان
٢٠١ ص
(٩٥)
59- آيا امكان نسيان و فراموشى در انبياء با عصمت آنان سازگار است؟
٢٠٤ ص
(٩٦)
60- روح القدس كيست؟
٢٠٧ ص
(٩٧)
56- آيا معجزه شقّ القمر از نظر علوم روز ممكن است؟
١٩٢ ص
(٩٨)
61- چرا پيامبران از منطقه خاصّى برخاستند؟
٢٠٩ ص
(٩٩)
63- ازدواج فرزندان آدم چگونه بوده است؟
٢١٣ ص
(١٠٠)
64- فلسفه تعدد همسران پيامبر (ص) چيست؟
٢١٥ ص
(١٠١)
قرآن
٢١٩ ص
(١٠٢)
65- آيا قرآن تحريف شده است؟
٢٢١ ص
(١٠٣)
66- چگونه قرآن معجزه است؟
٢٢٤ ص
(١٠٤)
62- آيا پيامبر خدا (ايّوب) به بيمارى نفرتانگيز مبتلا شد؟
٢١٢ ص
(١٠٥)
67- آيا اعجاز قرآن منحصر به فصاحت و بلاغت آن است؟
٢٣٠ ص
(١٠٦)
68- از كجا كه مثل قرآن را نياوردهاند؟
٢٣٣ ص
(١٠٧)
69- منظور از حروف مقطّعه در قرآن چيست؟
٢٣٦ ص
(١٠٨)
70- آيا قرآن مندرجات تورات و انجيل را تصديق كرده است؟
٢٤١ ص
(١٠٩)
71- آيا جمعآورى قرآن در زمان پيامبر (ص) بود يا بعد از آن حضرت؟
٢٤٣ ص
(١١٠)
72- محكم و متشابه يعنى چه؟
٢٤٦ ص
(١١١)
73- چرا بخشى از آيات قرآن متشابه است؟
٢٤٩ ص
(١١٢)
74- آيا بسم الله جزء سوره است؟
٢٥١ ص
(١١٣)
امامان
٢٥٥ ص
(١١٤)
75- چرا دادن قرآن به كفار حرام است؟
٢٥٤ ص
(١١٥)
76- امامت چيست؟ و آيا از اصول است يا فروع؟
٢٥٧ ص
(١١٦)
آيا امامت از اصول است يا از فروع؟
٢٥٨ ص
(١١٧)
77- بحث امامت از چه زمانى آغاز شد؟
٢٦١ ص
(١١٨)
78- اولو الامر چه كسانى هستند؟
٢٦٤ ص
(١١٩)
پاسخ چند سؤال
٢٦٩ ص
(١٢٠)
79- اهل بيت چه كسانى هستند؟
٢٧٢ ص
(١٢١)
80- حادثه غدير چيست؟
٢٨٠ ص
(١٢٢)
جريان غدير
٢٨١ ص
(١٢٣)
محتواى روايات غدير
٢٨٢ ص
(١٢٤)
توضيحات
٢٨٩ ص
(١٢٥)
1- تفسير ولايت و مولى در حديث غدير
٢٨٩ ص
(١٢٦)
2- آيات ديگر قرآن در تأييد داستان غدير
٢٩١ ص
(١٢٧)
81- ولايت تكوينى و تشريعى چيست؟
٢٩٣ ص
(١٢٨)
82- ماهيّت بيعت چيست؟ و چه تفاوتى با انتخابات دارد؟
٢٩٦ ص
(١٢٩)
83- آيا بيعت نقشى در مشروعيّت رهبرى پيامبر يا امام دارد؟
٢٩٨ ص
(١٣٠)
84- آيا اسلام كودك دهساله پذيرفته است؟
٣٠١ ص
(١٣١)
85- چرا امام حسن عليه السلام از كوزه زهرآلود آب نوشيد و چرا امام هشتم عليه السلام انگور زهرآلود تناول فرمود؟
٣٠٤ ص
(١٣٢)
86- فلسفه انتظار چيست؟
٣٠٦ ص
(١٣٣)
انتظار يعنى آماده باش كامل
٣١٠ ص
(١٣٤)
نخستين فلسفه- خودسازى فردى
٣١١ ص
(١٣٥)
فلسفه دوم- خودياريهاى اجتماعى
٣١٢ ص
(١٣٦)
فلسفه سوم- منتظران راستين در فساد محيط حل نمىشوند
٣١٣ ص
(١٣٧)
رستاخيز
٣١٧ ص
(١٣٨)
87- دلائل عقلى معاد كدام است؟
٣١٩ ص
(١٣٩)
88- آيا معاد جسمانى است يا روحانى؟
٣٢٣ ص
(١٤٠)
89- شبهه آكل و مأكول چيست؟
٣٢٦ ص
(١٤١)
90- روح چيست؟ و اصالت آن چگونه قابل اثبات است؟
٣٣١ ص
(١٤٢)
91- اجل مسمّى (حتمى) و معلّق (غير حتمى) يعنى چه؟
٣٤٩ ص
(١٤٣)
92- تجسّم اعمال از نظر علم روز چگونه است؟
٣٥٣ ص
(١٤٤)
93- آيا رستاخيز براى حيوانات نيز وجود دارد؟
٣٥٧ ص
(١٤٥)
94- عالم برزخ چيست و زندگى برزخى چگونه است؟
٣٦٠ ص
(١٤٦)
95- آيا دنيا و آخرت با هم تضاد دارند؟
٣٦٤ ص
(١٤٧)
96- آيا مخترعان و مكتشفان پاداش الهى دارند؟
٣٦٩ ص
(١٤٨)
97- نامه اعمال چيست و فلسفه آن كدام است؟
٣٧٤ ص
(١٤٩)
98- ترازوى سنجش اعمال در قيامت چگونه است؟
٣٧٧ ص
(١٥٠)
99- حقيقت پل صراط چيست؟
٣٧٩ ص
(١٥١)
101- آيا توحيد با شفاعت تضاد دارد؟
٣٨٦ ص
(١٥٢)
فروع دين
٣٩٥ ص
(١٥٣)
100- فلسفه شفاعت چيست؟ و آيا شفاعت تشويق به گناه نمىباشد؟
٣٨٢ ص
(١٥٤)
نماز
٣٩٥ ص
(١٥٥)
102- فلسفه وضو و غسل چيست؟
٣٩٧ ص
(١٥٦)
103- فلسفه تيمّم چيست؟
٤٠٠ ص
(١٥٧)
104- طريقه شستن دستها و مسح سر و پا در وضو چگونه است؟
٤٠٢ ص
(١٥٨)
105- توجّه به قبله در نماز چه لزومى دارد؟
٤٠٤ ص
(١٥٩)
107- فلسفه نماز چيست؟
٤٠٧ ص
(١٦٠)
106- اسرار تغيير قبله چه بود؟
٤٠٥ ص
(١٦١)
108- چرا بايد نماز را در اوقات معيّنى بخوانيم؟
٤١٥ ص
(١٦٢)
روزه
٤١٦ ص
(١٦٣)
109- فلسفه روزه چيست؟
٤١٨ ص
(١٦٤)
خمس
٤٢٢ ص
(١٦٥)
110- آيا اختصاص نيمى از خمس به بنى هاشم تبعيض نيست؟
٤٢٤ ص
(١٦٦)
زكات
٤٢٧ ص
(١٦٧)
111- فلسفه زكات چيست؟
٤٢٩ ص
(١٦٨)
حجّ
٤٣٣ ص
(١٦٩)
112- فلسفه و اسرار حجّ چيست؟
٤٣٥ ص
(١٧٠)
جهاد
٤٤٤ ص
(١٧١)
113- هدف اسلام از جهاد چيست؟ و جهاد ابتدائى چرا؟
٤٤٦ ص
(١٧٢)
114- اسلام چگونه بردگى را تأييد مىكند؟
٤٤٩ ص
(١٧٣)
115- جزيه چيست و فلسفه آن چه مىباشد؟
٤٥٤ ص
(١٧٤)
116- فلسفه تحريم جنگ در ماههاى حرام چيست؟
٤٥٨ ص
(١٧٥)
حقوق زن در اسلام
٤٥٩ ص
(١٧٦)
117- اسلام چه حقوقى براى زنان قائل است؟
٤٦١ ص
(١٧٧)
118- فلسفه حجاب چيست؟
٤٦٦ ص
(١٧٨)
119- چرا ارث مرد دو برابر ارث زن مىباشد؟
٤٧٣ ص
(١٧٩)
120- چرا ديه زن نصف ديه مرد مىباشد؟
٤٧٥ ص
(١٨٠)
121- فلسفه مهريّه براى زنان چيست؟
٤٧٧ ص
(١٨١)
122- چگونه اسلام تنبيه بدنى زن را جايز مىداند؟
٤٨٠ ص
(١٨٢)
123- چرا مردان مىتوانند بيش از يك همسر داشته باشند ولى زنان مجاز نيستند؟
٤٨٢ ص
(١٨٣)
124- منظور از عدالت كه در شرائط تعدّد همسر ذكر شده چيست؟
٤٨٨ ص
(١٨٤)
125- فلسفه ازدواج موقّت چيست؟
٤٩١ ص
(١٨٥)
127- فلسفه محلّل چيست؟
٥٠٠ ص
(١٨٦)
128- فلسفه نگهداشتن عدّه چيست؟
٥٠٣ ص
(١٨٧)
فلسفه پارهاى از محرّمات در اسلام
٥٠٥ ص
(١٨٨)
129- فلسفه تحريم قمار چيست؟
٥٠٧ ص
(١٨٩)
126- آيا ازدواج موقّت در عصر پيامبر (ص) بوده است؟
٤٩٦ ص
(١٩٠)
130- غنا چيست و فلسفه تحريم آن كدام است؟
٥١٠ ص
(١٩١)
131- فلسفه تحريم زنا چيست؟
٥١٥ ص
(١٩٢)
132- فلسفه تحريم همجنسگرائى چيست؟
٥١٧ ص
(١٩٣)
133- فلسفه تحريم نوشابههاى الكلى چيست؟
٥٢٠ ص
(١٩٤)
134- فلسفه تحريم گوشت خوك چيست؟
٥٢٥ ص
(١٩٥)
135- فلسفه تحريم آميزش جنسى در ايّام عادت چيست؟
٥٢٧ ص
(١٩٦)
136- فلسفه تحريم ازدواج با محارم چيست؟
٥٢٩ ص
(١٩٧)
گوناگون
٥٣٥ ص
(١٩٨)
137- هدف از آفرينش انسان چيست؟
٥٣٦ ص
(١٩٩)
138- چرا خدا از آغاز انسان را كامل نيافريد؟
٥٣٩ ص
(٢٠٠)
139- هدف از تكامل انسان چيست؟
٥٤٠ ص
(٢٠١)
140- چرا خدا مردم را آزمايش مىكند؟
٥٤٢ ص
(٢٠٢)
141- آيا سعادت و شقاوت انسانها ذاتى است؟
٥٤٤ ص
(٢٠٣)
142- فرق اسلام و ايمان چيست؟
٥٤٧ ص
(٢٠٤)
143- مقصود از شيطان در قرآن چيست؟
٥٤٩ ص
(٢٠٥)
144- حقيقت جنّ چيست؟
٥٥١ ص
(٢٠٦)
145- حقيقت فرشته چيست؟
٥٥٥ ص
(٢٠٧)
146- رجعت چيست؟ و آيا امكان دارد؟
٥٥٩ ص
(٢٠٨)
147- فلسفه رجعت چيست؟
٥٦٣ ص
(٢٠٩)
148- حقيقت توكل و فلسفه آن چيست؟
٥٦٥ ص
(٢١٠)
149- فلسفه دعا و نيايش چيست؟
٥٦٩ ص
(٢١١)
150- چرا گاهى دعاهاى ما مستجاب نمىشود؟
٥٧٢ ص
(٢١٢)
151- نظر اسلام درباره جبر و اختيار چيست؟
٥٧٥ ص
(٢١٣)
152- آيا ميان فرضيه تكامل و خداشناسى تضادى وجود دارد؟
٥٨١ ص
(٢١٤)
153- آيا فرضيه تكامل انواع با نظريه قرآن پيرامون آفرينش آدم تضادى دارد؟
٥٨٦ ص
(٢١٥)
154- حقيقت رؤيا چيست؟
٥٨٩ ص
(٢١٦)
155- منظور از سنتهاى الهى چيست؟
٥٩٢ ص
(٢١٧)
156- آيا چشم زدن واقعيت دارد؟
٥٩٤ ص
(٢١٨)
157- آيا فال نيك و بد واقعيت دارد؟
٥٩٦ ص
(٢١٩)
158- آيا قصاص بر خلاف عقل و عواطف انسانى است؟
٥٩٩ ص
(٢٢٠)
159- آيا مجازات قطع دست خشونتآميز است؟
٦٠٢ ص
(٢٢١)
160- آيا همه صحابه افراد صالحى بودهاند؟
٦٠٦ ص
(٢٢٢)
161- ذو القرنين كه بود؟
٦١١ ص
(٢٢٣)
162- چرا بعضى از ستمگران و گنهكاران غرق نعمتند و مجازات نمىبينند؟
٦١٩ ص
(٢٢٤)
پاسخ به يك سؤال
٦٢٠ ص
(٢٢٥)
163- چرا ملل فاقد ايمان زندگى مرفّه دارند؟
٦٢٢ ص
(٢٢٦)
164- اگر روزى همه تقسيم شده پس چرا گروهى گرسنهاند؟
٦٢٥ ص
(٢٢٧)
165- علل عقبماندگى مسلمين چيست؟
٦٢٧ ص
(٢٢٨)
166- داستان فدك چيست؟
٦٢٩ ص
(٢٢٩)
167- آيا ابو طالب مسلمان بود؟
٦٣١ ص
(٢٣٠)
168- معيار در گناهان كبيره چيست؟
٦٣٨ ص
(٢٣١)
169- چرا بايد نام خدا هنگام ذبح برده شود؟
٦٤٠ ص
(٢٣٢)
170- نظر اسلام درباره رهبانيت چيست؟
٦٤١ ص
(٢٣٣)
171- مكاشفه و شهود قلبى يعنى چه؟
٦٤٧ ص
(٢٣٤)
172- تقسيم روزيها توسط پروردگار با تلاش براى زندگى چگونه قابل جمع است؟
٦٤٩ ص
(٢٣٥)
173- آيا نسخ در احكام جايز است؟
٦٥١ ص
(٢٣٦)
174- آيا سعد و نحس ايام صحيح است؟
٦٥٣ ص
(٢٣٧)
175- آيا داستان اصحاب كهف با علم روز سازگار است؟
٦٥٩ ص
(٢٣٨)
176- منظور از آسمانهاى هفتگانه چيست؟
٦٦٦ ص
(٢٣٩)
177- آيا خاموش شدن منظومه شمسى و ستارگان در آستانه قيامت با علم روز هماهنگ است؟
٦٦٩ ص
(٢٤٠)
178- سحر چيست و نظر اسلام درباره آن چه ميباشد؟
٦٧١ ص
(٢٤١)
179- هدف از (تقيّه) چيست؟
٦٧٤ ص
(٢٤٢)
180- افسانه آيات شيطانى يا افسانه «غرانيق» چيست؟
٦٧٩ ص
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص

يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٢ - ١٣٠- غنا چيست و فلسفه تحريم آن كدام است؟

در يك بررسى كوتاه به مفاسد زير برخورد مى‌كنيم:

الف: تشويق به فساد اخلاق- تجربه نشان داده است- و تجربه بهترين شاهد و گواه است- كه بسيارى افراد تحت تأثير آهنگهاى غناء، راه تقوى و پرهيزكارى را رها كرده، و به شهوات و فساد روى مى‌آورند.

مجلس غنا معمولًا مركز انواع مفاسد است و آنچه به اين مفاسد دامن مى‌زند همان غناء است.

در بعضى از گزارشهائى كه در جرائد خارجى آمده مى‌خوانيم كه در مجلسى كه گروهى از دختران و پسران بودند، و آهنگ خاصى از غناء در آنجا اجرا شد آنچنان هيجانى به دختران و پسران دست داد كه به يكديگر حمله‌ور شدند و فجايع زيادى بار آوردند كه قلم از ذكر آن شرم دارد.

در تفسير «روح المعانى»، سخنى از يكى از سران «بنى اميه» نقل مى‌كند كه به آنها مى‌گفت: از غنا بپرهيزيد كه حيا را كم مى‌كند، شهوت را مى‌افزايد شخصيت را درهم مى‌شكند، جانشين شراب مى‌شود، و همان كارى را مى‌كند كه مستى انجام مى‌دهد [١].

و اين نشان مى‌دهد كه حتى آنها نيز به مفاسد آن پى برده بودند.

و اگر مى‌بينيم در روايات اسلامى كراراً آمده است كه غنا روح نفاق را در قلب پرورش مى‌دهد اشاره به همين حقيقت است، روح نفاق همان روح آلودگى به فساد و كناره‌گيرى از تقوا و پرهيزكارى است.

و نيز اگر در روايات آمده است كه فرشتگان در خانه‌اى كه غنا در آن است وارد نمى‌شوند به خاطر همين آلودگى به فساد است، چرا كه فرشتگان پاكند و طالب پاكيند، و از اين محيطهاى آلوده بيزارند.

ب- غافل شدن از ياد خدا- تعبير به «لهو» كه در تفسير «غنا» در بعضى از روايات اسلامى آمده است، اشاره به همين حقيقت است كه غناء انسان را آنچنان مست شهوات مى‌كند كه از ياد خدا غافل مى‌سازد.


[١]- تفسير روح المعانى جلد ٢١ صفحه ٦٠.