يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٩ - ١٠٩- فلسفه روزه چيست؟

روزه نيز با روح و جان انسان همين عمل را انجام مى‌دهد و با محدوديتهاى موقت به او مقاومت و قدرت اراده و توان مبارزه با حوادث سخت مى‌بخشد، و چون غرائز سركش را كنترل مى‌كند بر قلب انسان نور و صفا مى‌پاشد.

خلاصه روزه انسان را از عالم حيوانيت ترقى داده و به جهان فرشتگان صعود مى‌دهد، جمله‌ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‌ (باشد كه پرهيزگار شويد) در آيه ١٨٣ سوره بقره در بيان فلسفه وجوب روزه اشاره به همه اين حقايق است.

و نيز حديث معروف‌ الصوم جنة من النار: «روزه سپرى است در برابر آتش دوزخ» اشاره به همين موضوع است‌ [١].

در حديث ديگرى از على عليه السلام مى‌خوانيم كه از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيدند: چه كنيم كه شيطان از ما دور شود؟ فرمود: «روزه روى شيطان را سياه مى‌كند، و انفاق در راه خدا پشت او را مى‌شكند، و دوست داشتن به خاطر خدا، و مواظبت بر عمل صالح دنباله او را قطع مى‌كند، و استغفار رگ قلب او را مى‌برد»! [٢]

در نهج البلاغه به هنگامى كه امير مؤمنان على عليه السلام فلسفه عبادات را بيان مى‌كند به روزه كه مى‌رسد چنين مى‌فرمايد: و الصيام ابتلاء لاخلاص الخلق: «خداوند روزه را از اين جهت تشريع فرموده كه روح اخلاص در مردم پرورش يابد»! [٣].

و نيز در حديث ديگرى از پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: ان للجنة باباً يدعى الريان لا يدخل فيها الا الصائمون: «بهشت درى دارد به نام «ريان» (سيراب شده) كه تنها روزه داران از آن وارد مى‌شوند.

مرحوم صدوق در «معانى الاخبار» در شرح اين حديث مى‌نويسد انتخاب اين نام براى اين در بهشت به خاطر آن است كه بيشترين زحمت روزه‌دار از ناحيه عطش است، هنگامى كه روزه داران از اين در وارد مى‌شوند چنان سيراب مى‌گردند كه بعد از آن هرگز تشنه نخواهند شد [٤]

[١]- بحار الانوار جلد ٩٦ صفحه ٢٥٦.

[٢]- بحار الانوار جلد ٩٦ صفحه ٢٥٥.

[٣]- نهج البلاغه كلمات قصار شماره ٢٥٢.

[٤]- بحار الانوار جلد ٩٦ صفحه ٢٥٢.