يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٧ - ١٠٦- اسرار تغيير قبله چه بود؟

١٠٧- فلسفه نماز چيست؟

آيه ٤٥ سوره عنكبوت به فلسفه بزرگ نماز پرداخته مى‌گويد: «نماز انسان را از زشتيها و منكرات بازمى‌دارد» (إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ).

طبيعت نماز از آنجا كه انسان را به ياد نيرومندترين عامل بازدارنده يعنى اعتقاد به مبدء و معاد مى‌اندازد داراى اثر بازدارندگى از فحشاء و منكر است.

انسانى كه به نماز مى‌ايستد، تكبير مى‌گويد، خدا را از همه چيز برتر و بالاتر مى‌شمرد، به ياد نعمتهاى او مى‌افتد، حمد و سپاس او مى‌گويد، او را به رحمانيت و رحيميت مى‌ستايد، به ياد روز جزاى او مى‌افتد، اعتراف به بندگى او مى‌كند، از او يارى مى‌جويد صراط مستقيم از او مى‌طلبد، و از راه كسانى كه غضب بر آنها شده و گمراهان به خدا پناه مى‌برد (مضمون سوره حمد).

بدون شك در قلب و روح چنين انسانى جنبشى به سوى حق و حركتى به سوى پاكى و جهشى به سوى تقوا پيدا مى‌شود.

براى خدا «ركوع» مى‌كند، و در پيشگاه او پيشانى بر خاك مى‌نهد، غرق در عظمت او مى‌شود و خودخواهى‌ها و خود برتربينى‌ها را فراموش مى‌كند.

شهادت به يگانگى او مى‌دهد گواهى به رسالت پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌دهد.

بر پيامبرش درود مى‌فرستد و دست به درگاه خداى برمى‌دارد كه در زمره بندگان صالح او قرار گيرد (تشهد و سلام).

همه اين امور موجى از معنويت در وجود او ايجاد مى‌كند، موجى كه سد نيرومندى در برابر گناه محسوب مى‌شود.