در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: الشُّفَعاءُ خَمْسَةٌ الْقُرْآنُ، وَ الرَّحِمُ، وَ الأمانَةُ، وَ نَبِيُّكُمْ، وَ اهْلُ بَيْتِ نَبِيِّكُمْ: «شفيعان در قيامت پنج‌اند: قرآن، صله رحم، امانت، و پيغمبر شما و اهل بيت پيغمبرتان‌ [١].

در حديث ديگرى كه در مسند احمد از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است، مى‌خوانيم:

تَعَلَّمُوا الْقُرآنَ فَانَّهُ شَافِعٌ يَوْمَ القِيامَةِ: «قرآن را فراگيريد كه شفاعت‌كننده روز قيامت است» [٢].

همين معنى در نهج البلاغة در كلام مولاى متقيان امير المؤمنين علي عليه السلام آمده است: فَانَّهُ شافِعٌ مُشَفَّعٌ: «قرآن شفاعت كننده‌اى است كه شفاعتش پذيرفته مى‌شود» [٣].

از روايات متعددى نيز استفاده مى‌شود كه بهترين شفاعت‌كننده «توبه» است علي عليه السلام مى‌فرمايد: لا شَفيعَ انْجَحُ مِنَ التَّوْبَةِ: «شفاعت كننده‌اى موفقتر از توبه نيست» [٤].

در بعضى از احاديث نيز تصريح به شفاعت انبياء و اوصياء و مؤمنين و ملائكه شده است، مانند حديثى از پيغمبر صلى الله عليه و آله كه مى‌فرمايد:

(الشَّفاعَةُ للأَنْبِياءِ وَ الأوْصِياءِ وَ الْمُؤْمِنينَ وَ الْملائِكَةِ، وَ في الْمُؤْمِنينَ مَنْ يَشْفَعُ مِثْلَ رَبيعَةٍ وَ مُضَرٍ! وَ اقَلُّ الْمُؤْمِنينَ شَفاعَةً مَنْ يَشْفَعُ ثَلاثينَ انْساناً)!:

«شفاعت براى انبياء و اوصياء و مؤمنين و فرشتگان است، و در ميان مؤمنين كسانى هستند كه به اندازه قبيله «ربيعه» و «مُضر» را شفاعت مى‌كنند! و كمترين شفاعت مؤمن آن است كه درباره سى نفر شفاعت كند»! [٥].

در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام آمده است كه روز قيامت خداوند «عالم» و «عابد» را مبعوث مى‌كند، هنگامى كه در برابر دادگاه عدل الهى قرار گيرند قيلَ لِلْعابِدِ انْطَلِقْ الى الجَنَّةِ، وَ قيلَ لِلْعالِمِ قِفْ تَشْفَعْ لِلنَّاسِ بِحُسْنِ تَأديبِكَ لَهُمْ: «به عابد

[١]- ميزان الحكمه جلد ٥ صفحه ١٢٢.

[٢]- مسند احمد جلد ٥ صفحه ٢٥١ (چاپ بيروت دار صادر).

[٣]- نهج البلاغه خطبه ١٧٦.

[٤]- نهج البلاغه كلمات قصار كلمه ٣٧١.

[٥]- بحار الأنوار جلد ٨ صفحه ٥٨ حديث ٧٥.