يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥ - ٢- انگيزه عاطفى

و ريشه همه اين مفاهيم در حديث پيامبر صلى الله عليه و آله است كه فرمود:

انَّ اللَّهَ جَعَلَ قُلُوْبَ عِبادِهِ عَلَى حُبِّ مَنْ أَحْسَنَ الَيْها، وَ بُغْضِ مَنْ أساءَ الَيْهَا:

«خداوند دلها را در تسخير محبت كسى قرار داده كه به او نيكى كند، و بر بغض كسى قرار داده است كه به او بدى كند» [١]

خلاصه اين يك واقعيت است كه هركس به ديگرى خدمتى كند يا نعمتى بخشد عواطف او را متوجه خود مى‌سازد، و به صاحب خدمت و نعمت علاقه‌مند مى‌شود، ميل دارد او را كاملًا بشناسد و از او تشكر كند، و هر قدر اين نعمت مهم‌تر و فراگيرتر باشد تحريك عواطف به سوى «منعم» و «شناخت او» بيشتر است.

و لذا علماى علم كلام (عقائد) از قديم‌ترين ايام مسأله «شكر منعم» را يكى از انگيزه‌هاى تحقيق پيرامون مذهب، و معرفة اللَّه شمرده‌اند.

ولى بايد توجه داشت «شكر منعم» قبل از آنكه يك حكم عقلى باشد يك فرمان عاطفى است.

اين اشاره كوتاه را با شعرى از «ابو الفتح بستى» شاعر معروف عرب پايان مى‌دهيم.