يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨٣

به هر حال از مجموع آنچه در بالا گفته شد دانستيم كه در آيه مورد بحث چيزى كه مخالف مسأله عصمت انبياء از خطا و انحراف بوده باشد وجود ندارد، بلكه همان گونه كه اشاره شد آيه تأكيدى بر مسأله عصمت است زيرا مى‌گويد خداوند انبياء خود را به هنگام دريافت وحى يا تصميمات بر كارهاى ديگر از القائات شيطانى حفظ مى‌كرد.

حال بايد به سراغ روايات و افسانه‌هائى برويم كه در اين قسمت نقل شده، و حتى كار به جائى رسيده كه اخيراً بعضى از شياطين براى ايجاد فتنه و سمپاشى پيرامون پيامبر صلى الله عليه و آله به سراغ نوشتن كتاب «آيات شيطانى» رفته‌اند و ببينيم ارزش اين گونه روايات و افسانه‌ها چه اندازه است؟

نقد روايات مربوط به افسانه غرانيق‌

همانگونه كه در بالا اشاره شد، در متن آيات گذشته نه تنها چيزى كه دلالت بر خلاف عصمت انبياء كند وجود ندارد بلكه دليل بر عصمت آنها است، ولى در رواياتى كه در بعضى از منابع دست دوم اهل سنّت آمده مطالبى ديده مى‌شود كه از هر نظر عجيب است، و بايد جداگانه مورد بررسى قرار گيرد: اين روايات را كه در آغاز سخن آورديم گاه از ابن عباس، و گاه از سعيد بن جبير، و گاه از بعضى ديگر از صحابه يا تابعين نقل كرده‌اند. [١]

در حالى كه اين روايات در هيچ يك از منابع پيروان مكتب اهل بيت عليهما السلام ديده نمى‌شود، و به گفته جمعى از دانشمندان اهل سنّت، در كتب صحاح ششگانه نيز وجود ندارد، تا آنجا كه مراغى در تفسير خود مى‌گويد: «اين احاديث بدون شك ساخته و پرداخته زنادقه و بيگانگان از اسلام است كه در هيچ كتاب معتبرى نيامده، و اصول دين اسلام آنها را تكذيب مى‌كند، و عقل سليم به بطلان آنها گواهى مى‌دهد ... و بر همه علماء واجب است آن را به پشت سر انداخته، و وقت خود را

[١]- براى اطّلاع بيشتر از طرق اين روايات نزد اهل سنّت مى‌توانيد به كتاب الدرّ المنثور جلد ٤ صفحه ٣٦٦ تا ٣٦٨ ذيل آيه ٥٢ حج مراجعه نمائيد.