يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١٧ - ١٦١- ذو القرنين كه بود؟

جالب اينكه اين مورّخان كه كورش را اين چنين توصيف كرده‌اند از تاريخ‌نويسان بيگانه بودند نه از قوم يا ابناء وطن او، بلكه اهل يونان بودند و مى‌دانيم مردم يونان به نظر دوستى به كورش نگاه نمى‌كردند، زيرا با فتح‌ «ليديا» به دست كورش شكست بزرگى براى ملت يونان فراهم گشت.

طرفداران اين عقيده مى‌گويند اوصاف مذكور در قرآن مجيد درباره ذو القرنين با اوصاف كورش تطبيق مى‌كند.

از همه گذشته كورش سفرهائى به شرق غرب و شمال انجام داد كه در تاريخ زندگانيش به طور مشروح آمده است، و با سفرهاى سه‌گانه‌اى كه در قرآن ذكر شده قابل انطباق مى‌باشد:

نخستين لشكركشى كورش به كشور «ليديا» كه در قسمت شمال آسياى صغير قرار داشت صورت گرفت، و اين كشور نسبت به مركز حكومت كورش جنبه غربى داشت.

هرگاه نقشه ساحل غربى آسياى صغير را جلو روى خود بگذاريم خواهيم ديد كه قسمت اعظم ساحل در خليجك‌هاى كوچك غرق مى‌شود، مخصوصاً در نزديكى «ازمير» كه خليج صورت چشمه‌اى به خود مى‌گيرد.

قرآن مى‌گويد ذو القرنين در سفر غربيش احساس كرد خورشيد در چشمه گل‌آلودى فرو مى‌رود.

اين صحنه همان صحنه‌اى بود كه كورش به هنگام فرو رفتن قرص آفتاب (در نظر بيننده) در خليجك‌هاى ساحلى مشاهده كرد.

لشكركشى دوّم كورش به جانب شرق بود، چنانكه «هرودوت» مى‌گويد: اين هجوم شرقى كورش بعد از فتح‌ «ليديا» صورت گرفت، مخصوصاً طغيان بعضى از قبائل وحشى بيابانى كورش را به اين حمله واداشت.

تعبير قرآن‌ «حَتَّى إِذا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَطْلُعُ عَلى‌ قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِها سِتْراً» [١] اشاره به سفر كورش به منتهاى شرق است كه مشاهده كرد خورشيد بر قومى طلوع مى‌كند كه در برابر تابش آن سايبانى ندارند اشاره به اينكه آن قوم بيابان گرد و صحرانورد بودند.

[١]- سوره كهف آيه ٩٠