يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١٦ - ١٦١- ذو القرنين كه بود؟

دوم: اينكه در قرن نوزدهم ميلادى در نزديكى استخر در كنار نهر «مرغاب» مجسمه‌اى از كورش كشف شد كه تقريباً به قامت يك انسان است، و كورش را در صورتى نشان مى‌دهد كه دو بال همانند بال عقاب از دو جانبش گشوده شد، و تاجى به سر دارد كه دو شاخ همانند شاخ‌هاى قوچ در آن ديده مى‌شود.

اين مجسمه كه نمونه بسيار پرارزشى از فنّ حجّارى قديم است آنچنان جلب توجه دانشمندان را نمود كه گروهى از دانشمندان آلمانى فقط براى تماشاى آن به ايران سفر كردند.

از تطبيق مندرجات تورات با مشخّصات اين مجسمه اين احتمال در نظر اين دانشمند كاملًا قوت گرفت كه ناميدن «كورش» به «ذو القرنين» (صاحب دو شاخ) از چه ريشه‌اى مايه مى‌گرفت، و همچنين چرا مجسمه سنگى كورش داراى بالهائى همچون بال عقاب است، و به اين ترتيب بر گروهى از دانشمندان مسلّم شد كه شخصيت تاريخى ذو القرنين از اين طريق كاملًا آشكار شده است.

آنچه اين نظريه را تأييد مى‌كند اوصاف اخلاقى است كه در تاريخ براى كورش نوشته‌اند.

ر هرودوت‌ مورخ يونانى مى‌نويسد: «كورش» فرمان داد تا سپاهيانش جز به روى جنگجويان شمشير نكشند، و هر سرباز دشمن كه نيزه خود را خم كند او را نكشند، و لشكر كورش فرمان او را اطاعت كردند بطورى كه توده ملت، مصائب جنگ را احساس نكردند.

و نيز «هرودوت» درباره او مى‌نويسد: كورش پادشاهى كريم و سخى و بسيار ملايم و مهربان بود، مانند ديگر پادشاهان به اندوختن مال حرص نداشت بلكه نسبت به كرم و عطا حريص بود، ستم‌زدگان را از عدل و داد برخوردار مى‌ساخت و هرچه را متضمن خير بيشتر بود دوست مى‌داشت.

و نيز مورّخ ديگر «ذى نوفن» مى‌نويسد: كورش پادشاه عاقل و مهربان بود و بزرگى ملوك با فضائل حكماء در او جمع بود، همّتى فائق، وجودى غالب داشت، شعارش خدمت انسانيّت و خوى او بذل عدالت بود، و تواضع و سماحت در وجود او جاى كبر و عجب را گرفته بود.