يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧١ - ٩٦- آيا مخترعان و مكتشفان پاداش الهى دارند؟

نهايت فلاكت و محروميت به سر مى‌برند به اميد اينكه خدمتى به نوع خود كنند، و ارمغانى به جهان انسانيت تقديم دارند، زنجيرى از پاى دردمندى بگشايند و گرد و غبارى از چهره رنج ديده‌اى بيفشانند.

اينگونه افراد اگر ايمان داشته باشند و محرك الهى، كه بحثى در آنها نيست، و اگر نداشته باشند اما محركشان انسانى و مردمى باشد بدون شك پاداش مناسبى از خداوند دريافت خواهند داشت، اين پاداش ممكن است در دنيا باشد، و ممكن است در جهان ديگر باشد، مسلماً خداوند عالم عادل آنها را محروم نمى‌كند، اما چگونه و چطور؟ جزئياتش بر ما روشن نيست، همين اندازه مى‌توان گفت «خداوند اجر چنين نيكوكارانى را ضايع نمى‌كند» (البته اگر آنها در رابطه با عدم پذيرش ايمان مصداق جاهل قاصر باشند مسأله بسيار روشنتر است).

دليل بر اين مسأله علاوه بر حكم عقل، اشاراتى است كه در آيات و يا روايات آمده است.

ما هيچ دليلى نداريم كه جمله‌ إِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ‌ [١]* شامل اين گونه اشخاص نشود، زيرا محسنين در قرآن فقط به مؤمنان اطلاق نشده است، لذا مى‌بينيم برادران يوسف هنگامى كه نزد او آمدند بى‌آنكه او را بشناسند و در حالى كه او را عزيز مصر مى‌پنداشتند به او گفتند إِنَّا نَراكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ* «ما ترا از نيكوكاران مى‌دانيم».

از اين گذشته آيه‌ فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ.

«هركس به اندازه سنگينى ذره‌اى كار نيك كند آن را مى‌بيند و هركس به مقدار ذره‌اى كار بد كند آن را خواهد ديد» به وضوح شامل اينگونه اشخاص مى‌شود.

در حديثى از على بن يقطين‌ از امام كاظم عليه السلام‌ مى‌خوانيم: «در بنى اسرائيل مرد با ايمانى بود كه همسايه كافرى داشت، مرد بى‌ايمان نسبت به همسايه با ايمان خود

[١]- سوره يوسف آيه ٩٠ و بعضى سوره‌هاى ديگر.