يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٣ - ٩٠- روح چيست؟ و اصالت آن چگونه قابل اثبات است؟

و از آنجا كه روح، ساختمانى مغاير با ساختمان ماده دارد و اصول حاكم بر آن غير از اصول حاكم بر ماده و خواص فيزيكى و شيميائى آنست، پيامبر صلى الله عليه و آله مأمور مى‌شود در يك جمله كوتاه و پرمعنى بگويد: «روح، از عالم امر است يعنى خلقتى اسرارآميز دارد».

سپس براى اينكه از اين پاسخ تعجب نكنند، اضافه مى‌كند، بهره شما از علم و دانش بسيار كم و ناچيز است، بنابراين چه جاى شگفتى كه رازهاى روح را نشناسيد، هر چند از همه چيز به شما نزديكتر است؟

در تفسير عياشى از امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام چنين نقل شده كه در تفسير آيه‌ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ‌ فرمود: انما الروح خلق من خلقه، له بصر و قوة و تأييد، يجعله فى قلوب الرسل و المؤمنين: «روح از مخلوقات خداوند است بينائى و قدرت و قوت دارد، خدا آن را در دلهاى پيغمبران و مؤمنان قرار مى‌دهد [١]»:

در حديث ديگرى از يكى از آن دو امام بزرگوار نقل شده كه فرمود: هى من الملكوت من القدرة: «روح از عالم ملكوت و از قدرت خداوند است» (٢).

در روايات متعددى كه در كتب شيعه و اهل تسنن آمده است مى‌خوانيم كه مشركان قريش اين سؤال را از دانشمندان اهل كتاب گرفتند و مى‌خواستند پيامبر صلى الله عليه و آله را با آن بيازمايند، به آنها گفته شده بود كه اگر محمّد صلى الله عليه و آله اطلاعات فراوانى درباره روح در اختيار شما بگذارد دليل بر عدم صداقت او است، لذا جمله كوتاه و پرمعنى پيامبر صلى الله عليه و آله براى آنها اعجاب‌انگيز بود.

ولى در بخشى ديگر از روايات كه از طرق اهل بيت عليهما السلام در تفسير آيه فوق به ما رسيده مى‌بينيم كه روح به معنى مخلوقى برتر از جبرئيل و ميكائيل معرفى شده كه با پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان همواره بوده است و آنان را در خط سيرشان از هرگونه انحراف بازمى‌داشت‌ [٢].

[١] و ٢- نور الثقلين جلد ٣ صفحه ٢١٦.

[٢]- تفسير نور الثقلين جلد ٣ صفحه ٢١٥.