جهالتش به نور درايت ، مبدّل نگشته ، همه لذّات را در تَمتّعات حسّى منحصر دارد و جميع راحات را در شهوات بهيمى مقتصر شمارد ، ايّام حيات را سرمايه استيفاى مناهى دانَد و حاصل اوقات را پيرايه استقصاى ملاعب و مَلاهى گردانَد . ابواب رحمت ، بر روى او مسدود شود و رِقاب او به سلاسل عقاب ، معقود گردد ، او را به زَجر ، از بساط قُرب برانند و مشام سر او را از تسنيم روح رضا ، محروم گردانند . بصرِ بصيرتش از مشاهده آيات نفحات الطاف رحمانى بى نصيب مانَد و عينِ باطنش از ذوق مطالعه نَسَماتِ انوار روحانى بى بهره [١] گردد . نفس خبيث او را در درياى غضب جبّارى اندازند و جسم خسيس او را وقود آتش حجيم سازند . در عَقَبات خسران ، پاى بسته و در وَرَطات زيان ، دلْ شكسته مانَد .

نظم منه [٢]

عمر را مى دان غنيمت هر نَفَسچون رود ، ديگر نبايد باز پس هر دمى كان صرف طاعت مى كنىوز فراغ دل ، عبادت مى كنى قربتى با حق همى آيد پديددور مى گردى ز شيطان مريد امّا [٣] چون راه سعادت ، مشكل تر و عَقَبات مِحَن و سختى هاى آن ، بيشتر و مكاره او بسيار و بليّات مجاهدات او [٤] بى شمار است كه: «حُفّت الجنّة بالمكاره» ، [٥] از اين جهت ، سالكان اين راه ، كم تر و راغبان اين درگاه ، نادرند و چون نُزهت راه شقاوت ، نماينده تر و غوايل شهوات آن فريبنده تر است كه: «حفّت النّار بالشّهوات» ، [٦] اكثر خلق ، بدان راه روند و سرمايه عمر و فراغت خود ، در آن سر كنند . پس از اين جهت ، حضرت نبوى ـ عليه الصلاة والسّلام ـ فرمود كه: اكثر خلق ، در نعمتان صحّت و

[١] ف: بهره مند.[٢] . ف: ـ منه .[٣] . ف: ـ امّا .[٤] . ف: آن .[٥] . نهج البلاغة ، خطبه ١٧٦: «إنّ الجنّة حفّت بالمكاره» ؛ الكافي ، ج ٢ ، ص ٨٩ ؛ تحف العقول ، ص ٣٩٠: «الجنّة محفوفة بالمكاره» .[٦] . نهج البلاغة ، خطبه ١٧٦: «إنّ النار حفّت بالشهوات» .