عفّت ببندد و آتشِ حرص را به آب قناعت بنشاند و به مَعوَل خلاف ، سرِ ثُعبان نفس را بكوبد و به قوّت تزكيه و تذهيب اخلاق ، باطن را از كدورت اوصاف ذميمه ، صافى سازد و در عين الحيات توكّل ، از خبايث طمع و آز ، غسل برآورد و نفس خسيس مكّار را [١] از راه جفا به طريق عذر و وفا خواند و به تسبيح و استغفار و انابت و ذكر و توجّه و طاعت در دولت خانه نجات [٢] مى كوبد كه «من قرع على الباب ، يوشك أن يفتح له» . [٣]

[ مصرع]

همّتى [٤] در بسته ام باشد كه اين در وا شود امّا زكات به دو معنى آمده: يكى طهارت و تزكيه است ، چنانچه در كلام مجيد واقع است كه «خذ من أموالهم صدقةً تطهّرهم و تزكّيهم » ؛ [٥] چه ، حضرت عزّت ، پاك مى گردانَد نفْس انسان را از دَنَس بخل و خسّت ضنّت [٦] و دنائت شحّ ، و دل را از حبّ دنيا به واسطه بذل مال و صرف آن به مصرفى كه باذل را نمى نمايد كه نفعى يا عوضى بدو لاحق مى شود ، در حال و معنى ديگر ، نموّ است يا به حَسَب مال كه آن اعظم و اُولى است ، چنانچه كلام ملك علاّم از آن خبر مى دهد كه: «و ما أنفقتم من شيءٍ فهو يُخلفه » [٧] و در حديث قدسى [٨] «أنفِقْ يا ابن آدم ، اُنفق عليك» ، [٩] تصريح است به بذل مال در راه حق [١٠] و اخذ عوض ؛ چه ، [١١] هرگاه بنده به قدر عبوديّت خود در راه خداى عزّ و جلّ ، صرف مال كند ، حضرت [١٢] اللّه [١٣] تعالى ، به قدر عظمت و الوهيّت خويش ،

[١] . ف: و نفس خسيس را كه مكّار است .[٢] . م : بجاه .[٣] . كنزالعمال ، ج ٢ ، ص ٦١٣: «من يكثر قرع الباب يوشك يفتح له» . سنج: مجمع الزوائد ، ج ٢ ، ص ٢٥٧ ؛ غررالحكم ، ج ٥ ، ص ٢٦٧ .[٤] . ف: همى .[٥] . سوره توبه ، آيه ١٠٣ .[٦] . م: ضنه ، ف: منت . متن ، تصحيح قياسى است .[٧] . سوره سبأ ، آيه ٣٩ .[٨] ف: + كه.[٩] . صحيح البخاري ، ج ٦ ، ص ١٨٩ ؛ صحيح مسلم ، ج ٢ ، ص ٧٧ ؛ مسند أحمد ، ج ٢ ، ص ٢٤٢: «يا ابن آدم ، أنفقْ اُنفق عليك» .[١٠] . ف: ايزد تعالى .[١١] . ف: و .[١٢] . ف: ـ حضرت .[١٣] . ف: خداى .