اشارت فرموده است به افضل خصال رضيّه و احسن اعمالِ مرضيّه كه آن ، ايمان و نيكى كردن با مسلمانان است . پس هر سعادتمندى كه بدين دو صفت متّصف گردد ، به يقين از بركات «وعد اللّه المؤمنين والمؤمنات جنّات تجري من تحتها الأنهار » [١] با نصيب گردد و از ثمرات «اِرحموا مَن في الأرض جميعا ، يرحمكم من في السّماء» [٢] بهره يابد و همچنين اشارت [٣] فرموده به اخبث ضلال رديّه و اَنجسِ صفات خبيثه كه آن شرك و بدى كردن با مسلمانان است . پس هر بى توفيقى كه بدين دو سيرت ، ميسّر گردد ، بى شك به شقاوت ابدى گرفتار آيد كه [٤] «و من يشرك باللّه فقد ضلّ ضلالاً بعيدا » [٥] و به خسران سرمدى پايبند گردد كه «لا يرحم اللّه ُ مَن لا يرحم النّاس» [٦] و بدان كه فضيلت و خباثت جمله اقوال و افعال ، نظر با رضا و سَخَط حضرت ذى الجلال است .

نظم

نيك است هرچه هست ، رضايش قرين آنزشت است آنچه شد ، سَخَط حق بدان قرين [٧] و اكنون اشارتى كنيم به حقيقت ايمان و مسلم و نفع و ضر و شرك ، چنانچه اهل تحقيق ايراد كرده اند ، مستعينا باللّه المستعان . امّا ايمان ، اِفعالى است مأخوذ از امن و امان و در لغت ، به معنى تصديق آمده است ؛ يعنى باور داشتن و بگرويدن و آنچه در حديث وارد است ، بدين معنى [٨] است و همزه ايمان ، چون همزه صيرورت بود ، معنى مؤمن بر اين تقدير ، امن گرديده بود از آن كه كاذبش دانند [٩] و عباد را بدين معنى ، مؤمن گويند و چون همزه تعديه بوَد ، [١٠] مؤمن امن گرداننده بود غير را و حضرت خداوند را بدين معنى مؤمن گويند و لفظ

[١] . سوره توبه ، آيه ٧٢ .[٢] . سنن الترمذي ، ج ٣ ، ص ٢١٧ ؛ سنن أبي داود ، ج ٢ ، ص ٤٦٤ ؛ مسند أحمد ، ج ٢ ، ص ١٩٠ .[٣] . ف: اشاره .[٤] ف: ـ كه.[٥] . سوره نساء ، آيه ١١٦ .[٦] . صحيح البخاري ، ج ٨ ، ص ١٦٥ ؛ صحيح مسلم ، ج ٧ ، ص ٧٧ .[٧] . ف: قريب .[٨] . ف: + اشاره .[٩] . ف: ندانند .[١٠] . ف: + معنى .